+0 BƏYƏN
اوچ آغه-اینی باتیرلر
بار اېکن، یۉق اېکن، بیر زمانده بیر کیشی بۉلگن اېکن. بای هم، کمبغل هم اېمس اېکن. اونینگ اوچته اۉغلی بار اېکن، اوچاوی هم اۉقیگن، آق-او قارهنی تنیگن، یوزلری آیدهی، اۉزلری تایدهی، یامان بیلن یورمهگن، یامان جایده تورمهگن اېکنلر. تۉنغیچی ییگیرمه بیر یاشده، اۉرتنچهسی اۉن سکّیز یاشده، کېنجهسی اۉن آلتی یاشده اېکن. آتهسی بیر کونی اولرنی آلدیگه چقیریب، هر بیری نینگ پېشانهسینی سیلهب:
— اۉغیللریم، مېن بای اېمسمن، مېندن قالگن دولت سیزلرنینگ معیشتینگیز اوچون کفایه قیلمهیدی، مېندن آرتیق نرسه امید قیلیب اۉتیرمنگلر، اۉضمناً کېین بختسیز بۉلیب قالمنگلر دېب، سیزلرنی اۉقیتدیم. یخشی آت قۉیدیم. تۉی قیلدیم، وایهگه یېتکزدیم. بونینگ اوستیگه سیزلرنی ینه اوچ نرسه بیلن تربیه قیلدیم. بیرینچیدن، ساغلام وجودلی قیلیب اۉستیردیم — قوّتلی بۉلدینگیز. ایکّینچیدن، یراغ بیلن تنیشتیردیم – یراغ ایشلهتیشگه اوسته بۉلدینگیز. اوچینچیدن، قۉرقیتمهی اۉستیردیم — قۉرقاق بۉلمهی باتیر بۉلدینگیز، ینه اوچته نرسهنی ایتهمن، قولاقلرینگیزگه آلیب، اېسلرینگیزدن چیقرمنگیر.
تۉغری بۉلینگ — بېخواطر بۉلهسیز. مقتنچاق بۉلمنگ — خجالت تارتمهیسیز. دنگسهلیک قیلمنگ – بختسیز بۉلمهیسیز. بوندن باشقهسینی اۉزینگیز بیلینگ. قاره تاینی، سمن تاینی، کۉک تاینی اسباب-انجاملری بیلن تیارلب قۉیدیم.
خورجونلرینگیزنی بیر هفتهلیک طعام بیلن تۉلغایزدیم. بختینگیز یایده، تاپیب آلماق اوچون دنیانی کۉرگنی یۉلگه چیقینگ، دنیانی تنیمهی دنیا کیشیسی بۉلمهیسیز. بخت قوشینی اوشلهماق اوچون بخت آویگه چیقینگ. خیر اۉغیللریم، — دېب توریب کېتدی…
اوچ آغه-اینی سفرگه آتلندیلر. یۉلده اولر کېچهسی نوبتمه-نوبت پایلاوچیلیک قیلیب چیقیشگه کېلیشهدیلر. بیرینچی کېچه تۉنغیچ باتیر اۉزلریگه هجوم قیلماقچی بۉلگن شېرنی اۉلدیرهدی. ایکّینچی کېچه آ ‘رتهنچه باتیر اجدرنی یېنگهدی. اوچینچی کېچه کېنجه باتیر پادشاه خزینهسیگه توشماقچی بۉلگن اۉغریلرنی قیریب تشلهیدی. اېرتهسی کونی باتیرلر شهرگه کیریب، بیر جایگه قۉنهدیلر.
جای اېگهسی بو باتیرلرنی اۉردهگه باریشگه تکلیف قیلدی. بولر پیاده استه-سېکین اۉردهگه باردیلر. پادشاه بولر نینگ مسافر اېکنلیگینی بیلیب، علیحده بیر زېنتلنگن اویگه کیرگیزیب قۉیدی. باشقه مسافر بۉلمهگنیدن، اولرگه جوده دقّت-اعتبار بییهن قرهب، سِر آلماقنی بیر وزیرگه تاپشیردی.
وزیر ایتدی: «بولردن تۉغریدن-تۉغری سۉرهسهک، احتمال ایتمسلر، اۉز حاللریگه قۉییب، تشقریدن قولاق سالیب تورهمیز، نیمه دېسهلر سۉزلریدن سِرینی تاپهمیز»، دېدی. بو خانهده بولردن باشقه هېچ کیم یۉق اېدی. بیر وقت دسترخوان یازیلدی، خیلمه-خیل ناز-نعمتلر کېلتیریب قۉییلدی. ایکّینچی بیر خانه نینگ تېشیگیدن پادشاه بیلن وزیر قولاق سالیب جیم اۉتیردیلر. بیرآزدن کېین اوچ آغه-اینی باتیرلر اۉزارا صحبت قیله باشلهدیلر. تۉنغیچ باتیر دسترخواندهگی طعامنی کۉرسهتیب:
— شو گۉشت قۉزی گۉشتی اېکن، بیراق شو قۉزی ایت اېمیب کتّه بۉلگن اېکن، — دېدی.
اۉرتنچه باتیر ایتدی:
— تۉغری ایتهسیز، پادشاه دېگنی ایت گۉشتیدن هم قَیتمهیدی. سرهلب یېماق فقیر نینگ ایشی، قۉینی باقیب قۉییبدیمی؟ مېن هم بیر نرسهگه حیران بۉلیب توریبمن، منه شو شینّیدن هم آدم ایسی کېلهدی.
کېنجه باتیر ایتدی:
— تۉغری، پادشاهلیک — قانخۉرلیک دېمکدیر. قان قۉشیلگن بۉلسه، احتمالدن اوزاقمسدیر. لېکن یامان نینگ قانی بۉلسه-کو، میلی، بېگناه نینگ قانی قۉشیلگن بۉلمسین. مېن هم بیر نرسهگه حیران بۉلدیم. شو ناننی تخلهگن کیشی نینگ آتهسی نانوای اېکن، تخلاوچی نانوای نینگ اۉغلی اېکن.
— تۉغری بۉلسه کېرهک، — دېبدی تۉنغیچ باتیر. — پادشاه بیزنی بو یېرگه اۉرده واقعهسی بیلن چقیرگن. البته بیزدن سوال سۉرر، نیمه دېیمیز؟
— البته یالغان سۉزلهمهیمیز، — دېبدی اۉرتنچه باتیر، — بو واقعهگه ارهلشگن بۉلسهک، اَیتماق لازمدیر.
کېنجه باتیر:
— اوچ کونلیک یۉلده قندهی واقعهلرنی کۉرگن بۉلسهک، اۉرتهگه تشلهیدیگن وقت کېلدی، — دېدی.
تۉنغیچ باتیر بیرینچی کېچهده شېر بیلن آلیشگنینی ایتیب، بېلیدهگی تسمهسینی اۉرتهگه آلیب قۉیدی. اۉرتنچه باتیر ایکّینچی کېچهدهگی واقعاًی ایتیب، نشانه اوچون تسمهنی اۉرتهگه تشلهدی. کېنجه باتیر اوچینچی کېچهدهگی واقعاًی ایتیب، آلگن نرسهلرینی اۉرتهگه تشلهدی.
پادشاه بیلن وزیر سِردن خبردار بۉلدیلر. فقط گۉشت، شینّی، نان تۉغریسیدهگی گپلرنی تېکشیریب کۉرماقچی بۉلدیلر. بیرینچی قۉیچیواننی چقیرتیریشدی. پادشاه قۉیچیواندن سۉردی:
— تۉغریسینی ایت، کېچه سۉییلگن قۉزی نینگ آنهسی ایتمیدی؟
— پادشاهیم، بیر قاشیق قانیمدن کېچسنگیز ایتهمن.
— اۉتدیم، تۉغریسینی سۉیله!
— قیش نینگ اۉرتهسیده بیر قۉی توغیب، اۉزی اۉلیب قالدی، شو وقتده بیر کتّه ایتیم هم توغگن اېدی.
قۉزیچاققه رحمیم کېلدی. یېتیم قۉزینی آچ قالدیرگیم کېلمهدی. ناچار اۉشه ایتگه اېمیزدیریب، کتّه قیلگن اېدیم. باشقه قۉزی قالمهگنی اوچون اۉشهنی یوبارگندیم، — دېدی.
پادشاه باغباننی چقیریب:
— تۉغریسینی ایت، شینّیگه آدم قانی قۉشیلگنمی؟ — دېدی.
— پادشاهیم، بیر قاشیق قانیمدن اۉتسنگیز، بیر واقعه بۉلگن اېدی، ایتردیم، — دېدی.
— ایت، اۉتدیم، — دېدی. باغبان:
— اۉتگن یازده، باغدهگی اوزومزارگه هر کېچه بیر آدم اۉغیرلیککه توشیب، سیزگه آلیب قۉیگن اېنگ یخشی اوزومدن اۉغیرلب آلیب کېته باشلهدی. بیر کونی اگر قۉلیمگه توشسه، اۉلدیریب، شو تاک نینگ تگیگه کۉمیب قۉیهی، دېب قصد قیلدیم. بیر کېچه پایلب یاتدیم. ینه کېلدی. شهشور تۉقماق بیلن باشیگه اوردیم. باشی پهچاق-پهچاق بۉلیب کېتدی. هېچ کیم بیلگنی یۉق. شو تاک تگیگه چوقور کهولب کۉمیب قۉیدیم، کېلهسی ییلی تاک کوچلنیب، چنان حاصل قیلدیکی، برگیدن هم اوزومی کۉپ اېدی. لېکن مزهسیده آزگینه اۉزگریش پیدا بۉلدی. مېن اوزومدن سیزگه یوبارمهی، بوتونیچه شینّی قیلگن اېدیم، — دېدی.
ناننی پادشاه اۉزی تخلهگن اېدی. بو شاه نینگ آتهسی نانوای اېدی. پادشاه حقیقتلر بیلینگنیدن کېین، بولر نینگ ذکاوتیگه «آفرین» دېب، باتیرلر نینگ آلدیگه کیردی. سلام بېریب کۉریشدی. هېچ بیر نرسه سۉرمهی:
— سیزلر نینگ همه ایتگنلرینگیز تۉغری بۉلیب چیقدی، مېنینگ سیزلرگه محبتیم آرتدی. باتیر مهمانلر، اجازه بېرسنگیز، بیر عرضیم بار اېدی، اگر قبول قیلسنگیز ایتر اېدیم، — دېدی.
تۉنغیچ باتیر:
— ایتگنلرینگیز تۉغری کېلسه قبول قیلرمیز، ایتینگیز! — دېدی. پادشاه:
— مېنینگ اوچته قیزیم بار، اۉغلیم یۉقدیر. مېن اېرتهگه بوتون شهرنی تۉیگه چقیریب، قیرق کون آش بېریب، قیزلریمنی سیزلرگه نکاحلب بېرسهم، مېنینگ اۉغیللریم بۉلیب، بونده قالسنگیز، — دېدی.
تۉنغیچ باتیر:
— خۉپ یخشی ایتهسیز، لېکن بیز نینگ هم شرطیمیز بار. بیزلر پادشاه بالهسی اېمسمیز. آتهمیز بای هم اېمس. سیز نینگ دولتینگیز پادشاهلیک بیلن تاپیلگن، بیز قۉل کوچی بیلن تربیهت تاپگنمیز. اېلیمیز بیر بۉلسه هم، تربیهمیز باشقه. قندهی بۉلهر اېکن؟ — دېدی.
پادشاه:
— مېن بیر اقلیم نینگ پادشاهیمن، سیزنی آتهنگیز قۉل کوچی بیلن تربیه قیلیب، سیزدهی باتیرلر نینگ آتهسی بۉلگن اېکن، مېندن نیمه کملیگی بار؟ حقیقتده مېندن آرتیقدیر. تربیهنگیز آرقهسیده جهان پادشاهلری ییغلب عاشق بۉلیب یورگن قیزلر نینگ آتهسی سیزگه اۉز قیزلرینی ییغلب توتهدی، — دېدی.
بولر قبول قیلدیلر. شهرده قیرق کون تۉی-تماشا بۉلیب، باتیرلر پادشاه قیزلریگه اویلندیلر.
قیزلر یۉقاتگن طلالریگه گوهر قۉشیب آلدیلر. یخشی تربیه آرقهسیده ییگیتلر بخت قوشینی قۉلگه کیرگیزدیلر. قیزلر بیلن باتیرلر ایپکدېک اېشیلدیلر.
پادشاه همه کویاویدن هم کېنجه باتیرنی کۉپراق یخشی کۉرهردی. کونلردن بیر کون پادشاه بیر سلقین جایده اوخلب یاتگن اېدی، یانیدهگی اریقدن بیر ایلان چیقیب، پادشاهگه زهر سالماقچی بۉلیب تورگنده، تۉستدن کېلیب قالگن کېنجه باتیر اونی کۉریب، بېلیدن قیلیچینی سوغوریب، چاپیب، ایکّی بۉلیب تشلهدی. ینه قیلیچینی قینیگه سالیب تورگنیده پادشاه اویغآنیب قالدی. دلیده:
«قیزیمنی بېرگنیمگه قناعت قیلمهی، مېنی اۉلدیریب، پادشاه بۉلماق خَیالی بار اېکن»، دېب شبهه قیلدی. وزیرگه چیقیب واقعاًی ایتدی. وزیر نینگ باتیرلرگه حسد-عداوتی بۉلیب، قولهی پیتنی کوتیب یورگن اېکن، یخشی بهانه بۉلدی.
وزیر پادشاهگه:
— شوندهی بېبها قیزلرینگیزنی، مېندن بیر مصلحت سۉرمهی، یخشی تربیه کۉرگن دېب، مسافرلرگه بېریب قۉیدینگیز، اېندی منه بیر اوچینی سیزگه کۉرسهتدی. اېنگ یخشی دېب سېوگن کویاوینگیز سیزنی اۉلدیرماقچی بۉلگن اېکن، ینه بیر کونی باشقهچهراق حیله بیلن سیزنی اۉلدیریب قۉیر، — دېدی.
پادشاه وزیر نینگ سۉزیگه ایشانیب:
— زندانگه سالینسین! — دېب بویوردی.
کېنجه باتیرنی زندانگه سالدیلر. کېنجه باتیر نینگ قهللیغی جوده خفه بۉلدی. او باتیرنی نهایتده یخشی کۉرهردی. ییغلب-ییغلب، کېلینچهک نینگ یوزلری سۉلی باشلهدی.
بیر کونی قیز آتهسی نینگ آیاغیگه باشینی قۉییب، ییغلب، قهللیغاینی عفو اېتیشنی سۉردی. پادشاه قیزی نینگ یوزیدن اۉتالمهی، کېنجه باتیرنی زنداندن آلدیریب کېلدی. قهللیغی جوده ساغینگنیدن کویاوینی قوچاقلب، یوزلریدن اۉپیب، قۉلینی یېلکهسیگه تشلب ییغلب تورر اېکن، پادشاه کېنجه باتیرگه قرهب:
— باتیر، سیز شوندهی وفاسیزمیسیز؟ کۉرمهیهپسیزمی، مېنینگ قیزیم سیزگه قندهی مهربان. شو قیزیمنی هم رعایه قیلمهی، قَی کۉنگیل بیلن مېنی اۉلدیرماقچی بۉلدینگیز؟ — دېدی. کېنجه باتیر پادشاهگه قرهب بیر حکایه ایتدی.
حکایه
بیر زمانده بیر پاشداه بار اېکن، اونینگ یخشی کۉرگن بیر طوطیسی بار اېکن. پادشاه طوطیسینی شوندهی یخشی کۉرهر اېکنکی، بیر ساعت کۉرمسه تورالمس اېکن. طوطی هم پادشاهگه جوده مهربان بۉلیب، هر تورلی شیرین سۉزلر ایتیب، خورسند قیلر اېکن. بیر کونی طوطی پادشاهدن سۉربدی:
— مېنینگ هندیستان دېگن یورتده آته-آنهم، اکه-اوکهم، آپه-سینگیللریم بار، فلک نینگ گردشی بیلن سیز نینگ درگاهینگیزگه کېلیب قالگن اېدیم. شُکرلر بۉلسین، عقل-ادراکیم، یخشی خُلقیم، شیرین سۉزیم آرقهسیده سیزدهی پادشاهگه همصحبت بۉلدیم. اېندی، التماسیم شوکی، مېنی قفسدن بۉشهتیب، ییگیرمه کونگه جواب بېرسنگیز، آلتی کون باریشیم، آلتی کیم کېلیشیمگه کېتسه، بیر هفته — آته-آنهم، اکه-اوکهلریمنی کۉریب دیداریگه تۉیماغیم اوچون یېتر.
پادشاه:
— یۉق، سېنگه جواب بېرسهم، ینه کېلمهی قالسنگ، مېن ساغینهمن، جوده خفه بۉلهمن، — دېبدی.
طوطی:
— یۉق، پادشاهیم، سیز نینگ مېنگه کۉرسهتگن التفاتینگیز یامان یۉلگه باشلهمهیدی، قندهی بۉلسهیهم وعده — اولوغ، مقّدس نرسه، اونی بوزیش یرهمهیدی. وعدهنی بوزماق آغیر گناه.
سۉز بېرهمن — سۉزیمده تورهمن، — دېبدی.
— خۉپ بۉلمهسه، اگر تېزده کېلسنگ ایکّی هفتهگه رخصت بېرهمن، — دېبدی پادشاه.
— خیر، اېندی قندهی بۉلسه هم چیقهی، — دېب طوطی اۉن بېش کونگه رخصت آلیبدی. دېوارگه قۉنیب توریب، خیرلشیبدی. جَنوب تامانگه قرهب اوچیب کېتیبدی. پادشاه آرقهسیدن قرهب قالیبدی.
پادشاه طوطی نینگ قَیتیب کېلیشیگه ایشانمس اېکن.
طوطی آلتی کون دېگنده هندیستان دېگن مملکتگه باریب، آته-آنهلری نینگ آلدیگه یېتیبدی. بېچاره طوطی جوده خورسند بۉلیب، تاغدن تاغگه، باغدن باغگه، شاخدن شاخگه سهکرهب، اوچیب، اۉینهب-کولیب، آته-آنهسی نینگ دیداریگه تۉیدی، قرینداش-اوروغیگه مهمان بۉلیب، اوچ کوننی قندهی اۉتکزگنینی بیلمهی قالدی. اېرتهسی ینه قفس تامانگه، توتقونلیککه اوچماغی کېرهک اېکن. آته-آنهسی، اکه-اوکهلریدن اجرهلماق جوده آغیر بۉلیبدی. بیر طرفده وعده بار، وعدهگه وفاسیزلیک خوفی تورهدی. بېچاره طوطی نینگ قووانچی توگهبدی. شادلیگی غمگه المشیبدی. قناتلری سۉلیبدی.
ایکّینچی قَیتیب کېلیش یا بار، یا یۉق. قرینداش-اوروغلر بیر جایگه تۉپلنیشیبدی. همهسی نینگ کۉزی غملی طوطیده اېکن. قندهی بۉلسه هم قَیتمسلیکنی مصلحت بېریشیبدی. طوطی ایتیبدی:
— یۉق، ینه قهیتماق اوچون وعده بېرگنمن، وعدهگه وفا قیلمسه بۉلهدیمی؟
بیر طوطی ایتیبدی:
— وعده بېرگن پادشاهینگده انصاف بۉلسه، سېنی اوچ ییل قماقده سهقلب، فقط ایکّی هفتهگه جواب بېررمیدی؟ سېنی سېور اېکن، سېویکلیسینی قفسده توتماق یرهشهدیمی؟ دنیاگه قفسده تورماق اوچون کېلدینگمی؟ بیر کیشی نینگ خوشوقتلیگی اوچون اېرکینلیکنی قۉلدن بېرمه! پادشاه دېگن نینگ مرحمتیدن قهری آرتیقدیر، پادشاه بیلن شېرگه یقین بۉلماق حکمتدن اېمسدیر.
پادشاه نینگ طوطیسی ایتیبدی:
— مېنگه بیر یۉل کۉرسهتینگ، مېن هم اېرکینلیککه چیقهی، هم وعده یالغان بۉلمسین.
آنه طوطی ایتیبدی:
— شوندهی بۉلسه مېن هم بیر مصلحت بېرهمن. بیز نینگ جایده بیر درخت نینگ مېوهسی بار، هر کیم بیر دانهسینی یېسه، قری چال بۉلسه ییگیتلیک حالیگه قَیتور. کمپیر یېسه قیز کبی یاشلیک حالیگه کېلور. پادشاهگه شوندن اوچ دانهسینی آلیب بارگین، بو بېبها مېوهنی بېریب، اۉزینگ نینگ بوتونلهی آزاد اېتیلیشینگنی سۉره، شاید انصافگه کېلیب، بوتونلهی آزاد اېتسه، — دېبدی.
بو گپ معقول توشیبدی. شو چاغده اوچ دانه مېوه آلیب کېلیبدیلر. طوطی اونی چنگلیده محکم اوشلب، خیرلشیب شِمال تامانگه قرهب اوچیبدی. قرینداشلری زۉر امید بیلن آرقهسیدن قرهب قالیشیبدی.
طوطی آلتی کون دېگنده پادشاه نینگ سراییگه یېتیب کېلیبدی. پادشاه بیلن کۉریشیب، آلیب کېلگن تارتیقنی اونگه بېریبدی، خاصیتلرینی بیر-بیر ایتیبدی. پادشاه جوده خورسند بۉلیبدی. آزاد قیلماققه وعده بېریبدی. بیر دانهسینی خاتینیگه بېریب، ایکّی دانهسینی وزیرگه کۉرسهتماق اوچون بیر پیالهگه سالیب قۉییبدی. اېرتهسیگه وزیرگه کۉرسهتیب، خاصیتلرینی ایتیبدی. وزیر نینگ بونگه حسدی کېلیبدی.
ایچیده خفه بۉلیبدی. ایشنی باشقهچه یۉلگه بورماقنی اختیار قیلیبدی:
— سیز بو پرنده نینگ آلیب کېلگن نرسهسینی یېمهی تورینگ، آلدین بیر تجربه قیلیب کۉرهیلیک، درست بۉلسه یېماق قاچمهیدی، — دېبدی.
بو گپ پادشاهگه معقول توشیبدی. وزیر وقتینی تاپیب، پیالهدهگی ایکّی دانه یاشرتیروو مېوهسیگه زهر ارهلشتیریب قۉییبدی. بیر کوندهن کېین وزیر ایتیبدی:
— اېندی یاشرتیروو مېوهسینی بیر تجربه قیلهیلیک.
بو نینگ اوچون قماقخانهدن ایکّی نفر آدمنی آلیب چیقیب یېدیریبدیلر. ایکّلهسی شو چاغدهیاق اۉلیبدی. وزیر ایتیبدی:
— اگر سیز یېسنگیز نیمه بۉلهردینگیز؟
— مېن هم اۉلردیم، — دېبدی پادشاه.
بېچاره طوطینی قفسدن سودرهب آلیب چیقیب، کلّهسینی تنهسیدن اوزیب تشلبدیلر.
بیر کونی پادشاه بیر آدمنی غضب بیلن اۉلدیرماقچی بۉلیبدی. بو کیشی کېکسه اېکن. قالگن بیر دانه مېوهنی یېماققه بویوریبدی. حلیگی آدم مېوهنی یېگن اېکن، آقرگن ساچلری توشیب کېتیبدی، تیشلری بوتون بۉلیب، کۉزلری نینگ نوری آرتیب، ییگیرمه یشهر ییگیت حالیگه کېلیب قالیبدی.
پادشاه وزیردن شبههلنیب، پیالهنی آلیب کېلیب قرهگن اېکن، زهر قۉشیلگنلیگینی بیلیبدی.
پادشاه وزیرنی هم اۉلدیریب یوباریبدی. بېچاره طوطی نینگ بېگناه اۉلگنیگه قیغوریبدی، لېکن ایش اۉتگن اېکن. طوطی پادشاهگه یقین بۉلگنی نینگ «مکافاتی»نیگینه کۉریبدی.
— اېندی مېن اۉزیم نینگ قیلگن یخشیلیگیمنی ایتهی، — دېبدی کېنجه باتیر و اریقدن چیققن ایلان واقعهسینی ایتیبدی. اۉشه جایده ایکّی بۉلینیب یاتگن ایلان تنهسینی آلیب کېلیب کۉرسهتیبدی. پادشاه قیلگن ایشیگه پُشیمان بۉلیبدی. کېنجه باتیردن عذر سۉربدی.
کېنجه باتیر ایتدی:
— تقصیر، اېندی رخصت بېرسنگیز، بیزلر اۉز یورتیمیزگه قَیتسهک. پادشاه یهلینیب-یالواریب، قالیشلرینی سۉردی. قبول قیلمهدیلر.
— بیز سرای کیشیسی بۉلالمهیمیز. بیز محنت بیلن، کسب-هنر بیلن یشهیمیز، — دېدیلر.
پادشاه:
— بۉلمهسه قیزلریم قالسینلر، — دېگن اېدی، قیزلری راضی بۉلیشمهدی. اولر:
— بیز کویاولریمیزدن اجرهلمهیمیز، رخصت بېرسنگیز، بیز هم کویاولریمیز بیلن بیرگه کېتسهک، سیزنی کۉرگنی هر ییلی کېلیب تورهمیز، — دېییشیبدی.
پادشاه حیران بۉلیب، ناچار رخصت بېردی. بوتون نرسهلرینی ییغیشتیریب، سفرگه چیقدیلر. باتیر ییگیتلر اۉز خاتینلری بیلن ایکّی ییل دېگنده، آتهلری نینگ آلدیگه آلتی کیشی بۉلیب کېلدیلر. باتیرلر آتهلری بیلن قوچاقلشیب کۉریشیب، خاتینلرینی تنیشتیردیلر. آتهسی هم، بولر نینگ کېلیشینی اېشیتیب، اوچ بۉلهک حویلیباغ تیارلب قۉیگن اېدی. هر بیرلری تعیینلنگن جایگه کۉچیب کیردیلر.
قیزلر کویاولری بیلن راحت-فراغتده یشهب، مراد-مقصدلریگه یېتدیلر.