TÜRK BALASI

TÜRK DÜNYASI UŞAQ ƏDƏBİYYATI

ساتین آلنان عاقیل

+0 BƏYƏN
ساتین آلنان عاقیل 

بیر بار إکن، بیر یوْق إکن، قادیم زاماندا بیر غاریپ أر-عایال بار إکن. بۇلار گیجه-گۆندیز هارس اۇرۇپ ایشله‌سه‌لر-ده ایکی چاغاسینی إکلأپ بیلمأن، قاراگۆنه قالیپ یؤرنمیشلر. گۆنلرینگ بیرینده أری عایالینا: 
– من بیله‌کی اوْبالارا آیلانیپ گؤره‌یین، مۇنیمیزدان دۆشه‌وۆنتلیرأک ایش تاپسام، گؤچۆپ گیده‌لی – دیین. 
عایالی: 
– گیتسنگ گیت. آیلانیپ گؤر، بلکی، قوْوی إکلنچ تاپارسینگ – دیییپدیر. 
غاریپ قوْنگشۇلاریندان اۆچ تنگگه قارض آلیپ، یوْلا دۆشۆپدیر. بیرنأچه اوْبانی آیلانیپ، ایلینگ نأهیلی إکلنچ إدیأنینی گؤرۆپدیر. یؤنه هیچ یرده-ده بوْله‌لینلیک یوْقدۇغینا گؤز یتیریپ، اؤز ایلینه دوْلانیپدیر. اوْل یوْلدا بیر آقساقغال آداما دۇشۇپ، حال-آحوال سوْراشیپدیر. اؤزۆنینگ إکلنچ گؤزلأپ چیقاندیغینی آیدیپدیر. آقساقغال اوْنگا: 
– عاقیل ساتیان، اوْغلۇم، إکلنچدن قالدیم – دیین. 
– عاقیلی نأچه‌دن بریأنگ؟ 
– بیری بیر تنگگه. 


آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

Satyn alnan akyl

+0 BƏYƏN

Satyn alnan akyl

Bir bar eken, bir ýok eken, gadym zamanda bir garyp är-aýal bar eken. Bular gije-gündiz hars urup işleseler-de iki çagasyny ekläp bilmän, garagüne galyp ýörenmişler. Günleriň birinde äri aýalyna:

– Men beýleki obalara aýlanyp göreýin, munymyzdan düşewüntliräk iş tapsam, göçüp gideli – diýen.
Aýaly:
– Gitseň git. Aýlanyp gör, belki, gowy eklenç taparsyň – diýipdir.
Garyp goňşularyndan üç teňňe karz alyp, ýola düşüpdir. Birnäçe obany aýlanyp, iliň nähili eklenç edýänini görüpdir. Ýöne hiç ýerde-de bolelinlik ýokdugyna göz ýetirip, öz iline dolanypdyr. Ol ýolda bir aksakgal adama duşup, hal-ahwal soraşypdyr. Özüniň eklenç gözläp çykandygyny aýdypdyr. Aksakgal oňa:
– Akyl satýan, oglum, eklençden galdym – diýen.
– Akyly näçeden berýäň?
– Biri bir teňňe.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

Ali Baba ve Kırk Haramiler

+0 BƏYƏN

Ali Baba ve Kırk Haramiler

 

Bir varmış, bir yokmuş. Doğuda uzak bir ülkede Ali Baba adında bir oduncu yaşarmış. Karısıyla birlikte yoksul bir yaşamları varmış. Ali Baba eşeği ile birlikte ormana gider buradan odunları toplar, bu odunları şehre giderek satar bu şekilde para kazanır ve geçimini sağlarmış. Yine günlerden bir gün odun toplamak için ormana gitmiş.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

QARA TAI

+0 BƏYƏN

QARA TAI

Ertede bir baıdyń perızattaı sulý qyzy bolypty. Aty qupıa saqtalady. Áke-sheshesinen ózge jan balasy bilmepti. Sodan aı men kúńdeı tolysyp jetiledi. Sylanyp boıjetipti. Sonda áke- sheshesi:

— Qyzymyzdyń atyn kim dál tapsa, soǵan beremiz,— dep jar saldyrypty. Bulaı jar saldyrýynyń sebebi — áke-sheshesi: «Adam balasy bilmeıtin qyzymyzdyń atyn tabýǵa tek zerdeli, tapqyr adamnyń ǵana aqyly jetedi. Qyzymyz sondaı adammen qosylsa, baqytqa batady»,- dep oılaıdy.

Arada biraz ýaqyt ótedi, qyzdyń atyn eshkim taba almaıdy. Qyz bir kúni basqa bir eldiń kóship kele jatqan kóshine kezigedi. Kóshtiń júk artqan bir túıesi jolda batpaqqa batyp qalǵan eken. Kóship kele jatqan baı:

— Áı, qyzym, myna túıemdi batpaqtan shyǵarysyp jibershi!— dep kómektesýge shaqyrady. Qyz barǵan boıda júkti bastyra tartqan arqanyn ustaıdy da, túıeni batpaqtan julyp alady. Sol kótergen boıy anadaıdaǵy kurǵaq jerge aparyp turǵyzyp qoıady. Qyzdyń qaıratyna súısingen baı:— «Balam, atyń kim, kimniń balasysyń?» dep suraıdy. 



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

تورک دیللی خالقیلارین آراسیندا بعضی افسانه وی آدلارین آراشدیرمالاری ؛ اوغوز

+0 BƏYƏN

تورک دیللی خالقیلارین آراسیندا  بعضی افسانه وی آدلارین آراشدیرمالاری ؛شعریله

اوشاق ادبییاتی – اوچونجو سای

یازار:م-ع-ب-گرگرلی آراز

اوغوز

 سن اوغوزو تانیرسان،

ایغوروستاندا یازیب.

آتاسی بوغا اولوب،

آی قاغان آنا قازیب.

 

بیر روایت اودورکی،

دانین سوکولمه سینی،

خبر وئرمیش خالقینا،

گونشین گلمه سینی.




آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Şeir,

کیبریتچی قیز

+0 BƏYƏN

کیبریتچی قیز

هانس کریستین آندرسن

کؤچورن: عباس ائلچین

     چوْخ سوْیۇق قیش گئجه‌لریندن بیری؛ ایل‌باشی گئجه‌سی. ائشیکده هاوا چوْخ شاختا. سانکی بیر دامدان بیر داما پیشیک آتلانارکن هاوادا دوْنۇپ قالاجاق. سوْیۇق هاوا آدامین ایلیکلرینه قدر ایشله‌ییر. بئله بیر سوْیۇق هاوادا، قارانلیقدا، اۆزرینده پالتوْ، باشیندا بؤرک، الینده الجک، آیاغیندا پوْتینی اوْلان اینسانلار بئله اۆشۆرکن. پالتاری ییرتیق ، یاماقلی، باشی آچیق، آیاغیندا هئچ‌بیر شئی اوْلمایان، ساری ساچلی کیچیک بیر قیز اۇشاغی گئجه‌نین قارانلیغیندا کیچیک-کیچیک آددیملارلا آیاق‌یالین گئدیر. 
ائودن چیخارکن گئیدیگی باشماقلار، آز اؤنجه قارشیدان قارشییا گئچمک ایسترکن یوْلدا گلن ماشینی گؤرۆنجه تلاشلانیب قاچماغا باشلایینجا آیاغیندان چیخدی. باشماغین بیری ایتدی. بیرینی ایسه بیر اوْغلان اۇشاغی، "ایره‌لیده بیر قوْچاغیم اوْلسا بۇ باشماغی بئشیک ائده‌رم" دئیه سؤیله‌یه‌رک، گؤتۆرۆب اۇزاقلاشدی. چۆنکۆ گئیدیگی باشماقلار آنا‌سی‌نین داها اؤنجه‌دن گئیدیگی باشماقلار ایدی. دوْغال اوْلاراق دا بۇ کیچیک قیزین آیاغینا بؤیۆک گلیردی. 
بؤیۆکده اوْلسا، أن آزیندان آیاقلارینی بیر آزدا اوْلسا سوْیۇقدان قوْرۇیان باشماقلاری آیاغیندا اوْلمادیغیندان آیاقلاری سانکی گؤیرمیشدی. گۆجلۆکله یئریییردی. اۆزرینده اوْلان اسکی اؤنلۆگۆنۆن جیبینده بیر چوْخ کیبریت وار ایدی. بیر نئجه دنه ده الینه آلمیش بۇ شکیلده کیبریت ساتماغا چالیشیردی. گۆن بوْیۇ دوْلانمیش، گئجه اوْلماسینا باخمایاراق هله بیر دنه بئله کیبریت ساتامامیشدی. کیچیک کیبریتچی قیزین قارنی آجیقمیش، سوْیۇقدان دوْلایی دوْنمۇش حالدا هله‌ ده گئدیر، بلکه بیر کیبریت ساتارام دا بیرآز پۇل قازانارام دئییردی. بیر یاندان دا چئوره‌نی ایزله‌ییردی. ایل‌باشی اوْلماسی ندنییله بۆتۆن ائولرین پنجره‌لریندن ایشیقلار یاییلیردی. کۆچه‌لرده گؤزل هشترخان قیزارتماسی ایگلری گلیردی. عاییله‌لر ائولرینده اۇشاقلاری ایله مۇتلۇ بیر شکیلده زامان گئچیریردیلر. 
کیچیک کیبریتچی قیز: "بۇ گئجه ایل‌باشی گئجه‌سی ایدی. " دئیه عاغلیندان گئچیردی.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Hekayə,

Kibritçi Kız Masalı

+0 BƏYƏN

Kibritçi Kız Masalı

Hans Christian Andersen

Çok soğuk kış gecelerinden biri ve yılbaşı gecesi. Dışarıda hava çok sert. Sanki bir damdan bir dama kedi atlarken havada donup kalacak. Soğuk hava insanın iliklerine kadar işliyor. İşte böyle bir soğuk havada ve karanlıkta, üzerinde montu, başında beresi, elinde eldiveni, ayağında botu  olan insanlar bile üşürken. Elbisesi yırtık ve yamalı, başı açık, ayağında hiçbir şey olmayan, sarı saçlı küçük bir kız çocuğu gecenin karanlığında küçük küçük adımlarla yalın ayak yürüyor.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Hekayə,