TÜRK BALASI

TÜRK DÜNYASI UŞAQ ƏDƏBİYYATI

یالانچی پهلوانین ناغیلی

+0 BƏYƏN

یالانچی پهلوانین ناغیلی

گولزار ایبراهیمووا 

     بیری وار ایدی، بیری یوخ ایدی، شامیل آدلی گومبول بیر اوغلان وار ایدی. شامیلین آتا-آناسی بوتون گونو ساحه‌ده ایشله‌یر، او ایسه ننه‌سی ایله قالاردی. ننه‌سی ده اونو چوخ ایسته‌دیگیندن بوتون گونو یئدیردردی. اوشاغین آغزی بئکار دایانماز، بوتون گونو ایشله‌یردی. اون دؤرد یاشی اولماغینا باخمایاراق، شامیل ائله کؤکلمیشدی کی، قاپیدان یانا چئوریلیب کئچیردی. 



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

Ağ atlı oğlan

+0 BƏYƏN

Ağ atlı oğlan

Biri var idi, biri yox idi, Döşgüvar adlı zülmkar bir padşah var idi. Dünyagörmüş qocaların dediyinə görə bu padşah elə cavanlıqdan əzazil adam imiş. Padşahlığı ələ almaq üçün qoca atasını da özü zəhərləyib öldürmüş imiş.
Bu padşah taxta çıxan gündən camaatın günü lap qara olmuşdu. O, istəyinə çatmaq üçün yüzlərcə adamı öldürər, bircə dəfə də olsun uf deməzdi. Qonşu padşahlarla da yola getməzdi. İldə bir yerə hücum edərdi. Savaşardı, vuruşardı, qanı su yerinə axıdardı. Belə ki, hamının gözünü qorxutmuşdu. Bu padşahın uşağı yox idi. Nə qədər evlənirdisə uşağı olmurdu.

Padşah ildə üç arvad alardı. Elə ki gördü uşaq olmadı, arvadın üçünü də ya öldürərdi, ya zindana saldırardı, ya da qovub ayrı üç arvad alardı.
Günlərin bir günündə bir dərviş bu padşahın yanına gəldi, dedi:
– Padşah sağ olsun, mən sənə bir dərman verərəm, hər arvaddan bir oğlun olar. Amma bir şərtim var.
Padşah soruşdu:
– Nə şərt?



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

پادشاهین کیچیک اوغلو

+0 BƏYƏN

zihagh

پادشاهین کیچیک اوغلو
ائشیدیب یازان: علیرضا ذیحق

بیر گون وارایدی،بیر گون یوخ ایدی،آللهدان سئوای هئچ کس یوخ ایدی. گونلرین بیر گونونده بیر پادشاه وار ایدی کی اونون اوچ اوغلو وار ایدی.بیر گون ایسته‌ییر اونلارین اوچونوده ائولندیرسین. کیملری اونلارا آلماق ایچون فیکره دوشور. بونا گوره‌ده وزیر- وکیلی خبر ائله‌ییب اونلاری ییغیر باشینا.‌هامیلیق‌لا بو نتیجه‌یه یـئتیریرلرکی شهرین قیزلارینی بیر یـئره یـیغیب اوغلانلارین أللرینه بیر تیرکمان وئرسین‌لر. هر اوغلان بیر اوخ آتیب و اوخ هرهانسی قیزین آیاقی اؤنونده دایاندی او قیز اونون اولسون. اول‌ده بؤیوک اوغلان بیر اوخ آتدی و بئله‌لیکله وزیرین قیزی اونون اولدی. وسط اوغلان‌دا وکیلین قیزین بلله‌ییب اوخونو آتـیر. قالیر کیچیک اوغلان. کیچیک اوغلان‌کی اوخونو آتـیر ده‌ییر بیر قره‌داشا.‌هامی‌ناراحات اولورلار.
نئچه گون کئچیر و اوغلان اوز طالعینی دوشونه‌رکن قره‌داشا یاخینلاشیر. قره‌داشی یئریندن دبه‌رتمک ایسته‌ینده، گؤرور اونون آلتـیندا بیر قویـو ‌وار. بو ایشده بیر سیرّ آنلاییب قویـونون تکینه یـئنیر. آیاقـینی یـئره قویـوب قویماز، قویـونون دیبینده بیر قاپی گؤرور. قاپینی آچار‌کن اوزونه بیر باغ آچیلیر. باغا گیره‌رکن اوره‌گه یاتان سئویلی بیر سس، اونو اؤزونه ساری چکیر. سسه‌کی یاخین‌لاشیر بیر قیز گؤرور. بیر قیز کی گؤزه‌للیکده، اونون تایی ـ برابری یوخ ایدی. نئچه‌گون بیر یـئرده اولورسالاردا او قدر خوش کئچیرکی گونلرین سایی ـ حسابی اللریندن چیخیر. آنجاق بیر گون قیز اوغلانا دئـییرکی: «قصره قاییدیب آتانلا بو واقعه‌دن سؤز آچدیقدان سونرا، اونو و بوتون قوشونونی قوناق اولماق ایچون بو باغا گتیررسن.»



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

تولکو, تولکو, تونبکی

+0 BƏYƏN
تولکو, تولکو, تونبکی
 
   بیری وار ایدی, بیری یوخ ایدی, بیر تولکو وار ایدی. گون‌لرین بیرینده تولکو بابا قویروغونو بئلینه قویوب چؤلده گزیردی کی, گؤرسون قوشدان, جمدکدن بیر شئی تاپارمی, یئسین. چوخ گزدی, چوخ دولاندی, آخیردا گلیب چیخدی بیر قویونون باشینا. بوینونو اوزادیب اییلدی, قویویا باخدی. گؤردو قویونون دیبینه بیر پارچا آغاپپاق قویروق دوشوب. تولکو سئویندیییندن اویناماغا باشلادی. اوزون قویروغونو یئرله سورویه-سورویه بیر خئیلی اوینادی. سونرا اوز-اوزونه دئدی: “یاخشیجا الیمه قویروق دوشوب, اونو یئمسم, هئچ هارا گئتمه‌یه‌جه‌یم”. تولکونون آغزی‌نین سویو آخماغا باشلادی. ائله بیل قویروق چاغیریب اونا دئییردی: “تولکو بابا, گل منی یئ, تولکو بابا, گل منی یئ”. 
تولکو بابا اوزونو ساخلایا بیلمه‌ییب, قویویا توللاندی, گوپپولتو ایله قویونون دیبینه دوشدو. یازیق تولکونون ازیلمه‌میش بیر یئری قالمادی. اوفولدایا-اوفولدایا آیاغا قالخدی, قویروغون یانینا گئتدی. آغزینی آچدی کی, قویروغو یئسین, دونوب یئرینده قالدی. دئمه, بو, قویروق دئییلمیش, بیر پارچا آغ داش ایمیش. تولکو بابا چوخ فیکیر ائله‌دی, تدبیر تؤکدو, ایسته‌دی قویو‌دان چیخسین, چیخا بیلمه‌دی. چونکی قویو چوخ درین ایدی. تولکو بابا قویروغونو یانینا قیسیب, بیر کونجده چؤمبلدی. آرانی داغا آپاردی, داغی آرانا گتیردی, فیکیرلشدی کی, بور‌دان نه جور چیخسین. بیر ده گؤردو بیر ایلانلا, بیر تیسباغا اونون یانینا گلیر‌لر.


آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

Tülkü, tülkü, tünbəki

+0 BƏYƏN

 Tülkü, tülkü, tünbəki

  Biri var idi, biri yox idi, bir tülkü var idi. Günlərin birində tülkü baba quyruğunu belinə qoyub çöldə gəzirdi ki, görsün quşdan, cəmdəkdən bir şey taparmı, yesin. Çox gəzdi, çox dolandı, axırda gəlib çıxdı bir quyunun başına. Boynunu uzadıb əyildi, quyuya baxdı. Gördü quyunun dibinə bir parça ağappaq quyruq düşüb. Tülkü sevindiyindən oynamağa başladı. Uzun quyruğunu yerlə sürüyə-sürüyə bir xeyli oynadı. Sonra öz-özünə dedi: “Yaxşıca əlimə quyruq düşüb, onu yeməsəm, heç hara getməyəcəyəm”. Tülkünün ağzının suyu axmağa başladı. Elə bil quyruq çağırıb ona deyirdi: “Tülkü baba, gəl məni ye, tülkü baba, gəl məni ye”. 
   Tülkü baba özünü saxlaya bilməyib, quyuya tullandı, guppultu ilə quyunun dibinə düşdü. Yazıq tülkünün əzilməmiş bir yeri qalmadı. Ufuldaya-ufuldaya ayağa qalxdı, quyruğun yanına getdi. Ağzını açdı ki, quyruğu yesin, donub yerində qaldı. Demə, bu, quyruq deyilmiş, bir parça ağ daş imiş. Tülkü baba çox fikir elədi, tədbir tökdü, istədi quyudan çıxsın, çıxa bilmədi. Çünki quyu çox dərin idi. Tülkü baba quyruğunu yanına qısıb, bir küncdə çömbəldi. Aranı dağa apardı, dağı arana gətirdi, fikirləşdi ki, burdan nə cür çıxsın. Bir də gördü bir ilanla, bir tısbağa onun yanına gəlirlər.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

بالاجا شاهزاده (آذربایجان تورکجه‌سینده سسلی کیتاب)

+0 BƏYƏN



BALACA ŞAHZADƏ. Antuan de Sent Ekzüperi (audiokitab)

 

بالاجا شاهزاده

آنتوان دئ ائگزوپئری

 

سسلی کیتابینی یوکله‌یین




BÖLÜM : Səsli kitab,

خوجالی فاجیعه‌سی / Xocalı faciəsi

+0 BƏYƏN



خوجالی فاجیعه‌سی

     یوردوموزن أن صفالی یئرینده خوجالی آدیندا شهر وار ایدی. ائرمنی جلّادلاری بو شهری یئرله یئکسان اتئدیلر. فئورالین 26-دا تاریخین یادداشیندا "خوجالی فاجیعه‌سی" یازیلدی. او گئجه یاندیریلان ائولرین توستوسو گؤیه قالخدی. آیاق یالین، باشی آچیق قیز-گلینلریمیز اؤلدورولدو. یوزلرله گوناهسیز کؤرپه گوللـه‌لندی. جاوانلاریمیز، قوجالاریمیز شهید اولدو.

     ائرمنی‌لرین تؤرتدیکلری وحشی‌لیکلری هئچ زامان اونوتمامالی‌ییق!

آنا دیلی 1- کیتابیندان




BÖLÜM : Ədəbiyyat,

بالتا

+0 BƏYƏN

بالتا

قیریم تاتار ناغیلی

بیر کندلی بالتاسینی گؤله دوشورموش ده، سوُ کناریندا قایغیسیندان آغلاماغا باشلامیش. سوُ آناسی اوْنو ائشیتمیش، آجیییب یاردیم ائتمک ایسته‌میش. سوُدان آلتین بیر بالتا چیخاردیب: "بوُ سنینمی؟" دئیه سوْروشموش. کندلی:" یوخ، منیم دئییل!" دئمیش. سوْنرا سوُ آناسی گوموشدن دوزلمیش بیر بالتا چیخارمیش. کندلی بوُنو دا آلمامیش. ان سوْنوندا، کندلی‌نین بالتاسینی چیخارمیش. کندلی بالتاسینی گؤرر-گؤرمز تانیییب: "ایشده، منیم بالتام بوُدور" دئمیش. کندلی‌نین بوُ دوْغرولوغونو گؤرن سوُ آناسی اوْنا آلتیندان و گوموشدن دوزلمیش بالتالارینی باغیشلامیش. کندلی ائوینه قاییدیب گلنده، سئوینجیندن، آرخاداشلارینا بایاق آلان بالتالارینی گؤستریب گؤلده اوْلوب کئچنلرینی آنلادار. باشقا بیر کندلی ده اوْنون کیمی ائتمک ایسته‌یر. او گؤله واریب بالتاسینی بیله‌رکدن سوُیا آتار. سوْنرا سوُ کناریندا اوْتوروب آغلاماغا باشلایار. اوْ زامان سوُ آناسی اوْنا دا آلتیندان بیر بالتا چیخاردیب دا: "بوُ سنین بالتان می؟" دئیه سوْروشار. کندلی گؤرر-گؤرمز سئوینیب: " البته، بوُ منیم بالتامدیر"دئیه جاواب وئرر. سوُ آناسی، یالان سؤیله‌دیگی اوچون اوْنو جزالاندیرار. بایاق چیخاردان بالتانی کندلی‌یه وئرمه‌ییب یالاندان سوُیا آتان بالتاسینی دا گئری قایتاریب وئرمز.

کؤجورن: عباس ائلچین



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

نوایی و حسین بایقارا

+0 BƏYƏN

نوایی و حسین بایقارا

علیشیر نوایی، حسین بایقارا ساراییندا باش مونشی ایمیش. پادشاه همیشه نوایی‌نین دئدیکلرینه قولاق آسارمیش. گونلرین بیر گونی حسین بایقارا سحر سارایا گیرنده، نوایی‌یا باخیب دا ایشاره بارماغی ایله باشینی گؤسترمیشدی. نوایی ده بارماغی ایله دیلینی گؤسترمیش. حسین بایقارا باشینی ترپه‌تیب سارایا گیرمه‌دن قاییدیب گئتمیشدی.

بو واقعه‌نی گؤرن نوایی‌نین شاگیردلری ایما-ایشاره‌نین سببنی سوروشموشلار. نوایی:

- اؤزونوز دوشونون تاپین- دئیه سؤیله‌مه‌میش. شاگیرلر دوشونوب-دوشونوب هئچ تاپا بیلمه‌میشدیلر. اونلاردان بیری نوایینی سؤیلتمک مقصدی ایله مورکبی اندریب تؤکموشدو.

اوندا نوایی:

- عبدالطیف، نیه بئله پریشان خیال اولوبسونوز. مورکبی اندردینیز کی- دئمیشدی.

- باغیشلایین اوستاد،- دئمیشدی شاگیردی.ـ بایاقکی موعمانین سببنی دوشونوب، خیالیم قاچدی.

نوایی دئمه‌یه مجبور اولموشدو:

- حسین بایقارا:" باشا بلانی نمنه گتیرر؟" دئیه سوردو، من "دیل" دئیه جاواب وئردیم.

شاگیردلر نوایی‌نین زیرکلیگینه یئنه بیر داها قایل اولموشدولار.

کؤچورن: عباس ائلچین




BÖLÜM : Hekayə,

گؤیچک فاطما‌نین ناغیلی

+0 BƏYƏN

گؤیچک فاطما‌نین ناغیلی 
   بیری وار ایمیش، بیری یوخ ایمیش، بیر کیشی وار ایمیش. بو کیشی‌نین بیر آروادی و بو آرواددان فاطما آدیندا چوخ عاغیللی و گؤزل قیزی وار ایمیش. بیر گون فاطما‌نین آناسی ناخوشلاییر و قیزینا دئییر کی، من اؤلندن سونرا دده‌ن تزه آرواد آلاجاق و او آرواد سنی چوخ اینجیده‌جک. آما قارا اینگیمیزدن موغایات اول، اونو اؤزون اوتار.
قیزین آناسی اؤلور و آتاسی گئدیب اؤزگه بیر آرواد آلیر. بو آروادین دا اوّلکی اریندن بیر چیرکین قیزی واردی.
آرواد گؤیچک فاطمانی چوخ دؤیوب اینجیدیرمیش. فاطما صبر ائدیب، هر گون قارا اینگی اوتارماغا آپارارمیش. فاطما‌نین آنالیغی اونا یون، داراق وئررمیش کی، چؤلده داراییب اَییرسین. فاطما یونو وئررمیش اینگین آغزینا. قارا اینک یونو اودار، سونرا حاضیر ایپی آغزیندان چیخاریب وئررمیش فاطمایا. 
بیر گون فاطما یون دارادیغی یئرده کولک اونون الچیمی‌نین بیرینی گؤتوروب قالدیردی هاوایا. فاطما بونون دالینجا یویوروب دئدی: 
- قانادینا قوربان، یئل بابا، الچیمیمی سال، بابا! 
یئل اونون الچیمینی بیر باجادان سالدی. فاطما ائوه گیریب گؤردو کی، بورادا بیر هئیبتلی قاری اوتوروب، آلت دوداغی یئر سوپورور، اوست دوداغی گؤی. قاری قاباغینا بیر قورباغا قویوب اونو سیغاللاییر. بو، دیو آناسی ایدی.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,