TÜRK BALASI

TÜRK DÜNYASI UŞAQ ƏDƏBİYYATI

کوپه‌گیرن قاری‌نین نصیحتلری

+0 BƏYƏN

کوپه‌گیرن قاری‌نین نصیحتلری 
مؤلیف: گولزار ایبراهیمووا 

نوه‌سی ننه‌گول کوپه‌گیرن قارییا دئییر: 
- ننه، صینیف یولداشلاریمین هامیسی اؤزونه صنعت سئچیب، بیلمیرم من هانسی پئشه‌یه یییه‌له‌نیم کی، گله‌جکده اذییتسیز چوخلو پولوم اولسون. قالمیشام فیکیرلشه-فیکیرلشه. کؤمک ائل، نئیله‌ییم؟ 
- هه، ننه‌ن سنه قوربان اولماسین، حیاتی‌نین چتین دؤورونده‌سن. اؤزونه ائله پئشه سئچمه‌لیسن کی، هم حیاتین گؤزل کئچسین، هم وارین-دؤولتین چوخ اولسون، هم ده هئچ بیر ایش گؤرمه‌یه‌سن، قارشیندا ایشله‌سینلر، سن ده تاماشا ائله‌یه‌سن. هامی سندن قورخسون، سنه هدیه‌لر وئرسینلر، خوش سؤزلر دئسینلر. بئله ایشلر چوخدور. من سادالاییم، سن سئچ!



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Hekayə,

Cırtdan və Şahzadə

+0 BƏYƏN

Cırtdan və Şahzadə

Müəllif: Gülzar İbrahimova

Bir gün Cırtdan nənəsinin eşşəyini götürüb gedir meşəyə odun yığsın.

Elə təzəcə odun yığmağa başlamışdı, görür şahın adamları ona yaxınlaşıb soruşdular:

- Şahın qızı meşədə azıb, görməmisən?

- Yox, görməmişəm! 



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

سیراق

+0 BƏYƏN

 سیراق*

 یازار:م-ع-ب-(گرگرلی آراز)


ایسته دی کی دارا شاه*،

ساقلارا حمله ائدسین.

اونلاری یئر اوزوندن،

مالین  جانلارین دیدسین.

 

ساقلاردا*بیرله شنده،

ساکس فور*اود شمشیریله.

سیماری *اوخ آتانلار،

اوآمیریس*لشکریله.

 

گلدیلر ییغیشدیلار،

بیرلیگی یاراتسینلار.

قارانلیقی گوی لردن،

اوزاق یئره آتسینلار.

 

سیراق آدلی مهترده،

یاخینلاشیب سویله دی:

دارا اوردون قیرماقا 

منیم نقشه م بئیله دی.

 

آمما ایه ر من گئدسه م،

ائولادلاریم آلاجاق.

اوغول، نوه، نتیجه م،

یاشایشدا قالاجاق.

 

حوکمودار قبول ائتدی،

آلدی سیراق پیجاقی.

قولاقلارین کسدی او ،

بورونداکی اوجاقی.

 

سونرا اودولا باسدی

جسمینه او یارالار.

آغ سینه ده بیلگده،

سوموگه جن آرالار.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Şeir,

بابکین آندی

+0 BƏYƏN


  بابکین آندی

میکاییل ریضاقولوزاده

      آنا-بالا بوخاری قاباغیندا اوز-اوزه اوتورموشدولار. آنا حسرتلی و مئهریبان باخیشلارینی اوغلونون اوزوندن آییرمیردی. ائله بیل کی، یئنه اوندان آیریلاجاغیندان، بو قاراشین اوزه، بو چاتما قاشلارا، بو آلا گؤزلره حسرت قالاجاغیندان قورخوردو. نئجه ده قورخمایایدی. ایندی 7-8 ایل ایدی کی، بالاسینی دویونجا گؤرمه‌‌میشدی. او، ساربانا نؤکرچیلیگه وئریلنده 9-10 یاشیندا بیر اوشاق ایدی. ایندی 17-18 یاشلی بیر ایگید اولموشدور. کاروانلا بیرگه شهرلری، اؤلکه‌‌لری قاریش-قاریش گزمیش، قیشین شاختاسیندان، یایین قیزماریندان اوزونون دریسی برکیییب سرتلشمیشدی. اونون جاوان اوزونده کیشیلره مخصوص قالین جیزگیلر عمله گلمیشدی. او، ایندی یئکه بیر کیشییه بنزه‌ییردیسه ده، آناسی‌نین نظرینده یئنه بالاجا، مئهریبان، دجل بابک ایدی.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Hekayə,

دنیز بالاسی توفان

+0 BƏYƏN
دنیز بالاسی توفان 
مؤلیف: گولزار ایبراهیمووا 

     بیر قوجا بالیقچی واردی. اونون کوماسی دنیزه ائله یاخین ایدی کی، دنیزده فیرتینا اولاندا کومایا دا سو گلیب چاتیردی. بونا گؤره ده بالیقچی اؤزونه هوندور چارپایی دوزلتمیشدی کی، دنیز سمتدن سو گلنده یاتمیش یئرده ایسلانماسین. 
بالیقچی هر سحر بالیق اوولایار، اووو بازاردا ساتار، بئله‌لیکله آج قالمازدی. 
بیر سحر بالیقچی گؤردو بوتون داخما سو ایچریسینده‌دیر. بیلدی کی، گئجه یئنه توفان اولوب. داخمادان چیخاندا گؤردو یئرده یاش، بوکولو بیر شئی وار. ائله بیلدی زیبیلدی، دالغا گتیریب. ایسته‌دی کنارا آتسین، فیکیر وئردی کی، ندیرسه، ترپه‌نیر. الینه گؤتورنده گؤردو کؤرپه اوشاقدیر. اوزونو گؤیه توتوب قیشقیردی: 
- آمان آللاه، بو کؤرپه‌نین تقصیری ندیر کی، آتیلیب سویون ایچریسینه؟ 
قوجانین هئچ عاغلینا دا گلمه‌دی کی، کؤرپه‌نی آتیبلار دنیزه، توفان اونو بؤیوک دالغالاریندا یئلله‌ییب، یئلله‌ییب، سونرا ساحیله گتیریب. 



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

یالانچی پهلوانین ناغیلی

+0 BƏYƏN

یالانچی پهلوانین ناغیلی

گولزار ایبراهیمووا 

     بیری وار ایدی، بیری یوخ ایدی، شامیل آدلی گومبول بیر اوغلان وار ایدی. شامیلین آتا-آناسی بوتون گونو ساحه‌ده ایشله‌یر، او ایسه ننه‌سی ایله قالاردی. ننه‌سی ده اونو چوخ ایسته‌دیگیندن بوتون گونو یئدیردردی. اوشاغین آغزی بئکار دایانماز، بوتون گونو ایشله‌یردی. اون دؤرد یاشی اولماغینا باخمایاراق، شامیل ائله کؤکلمیشدی کی، قاپیدان یانا چئوریلیب کئچیردی. 



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

Ağ atlı oğlan

+0 BƏYƏN

Ağ atlı oğlan

Biri var idi, biri yox idi, Döşgüvar adlı zülmkar bir padşah var idi. Dünyagörmüş qocaların dediyinə görə bu padşah elə cavanlıqdan əzazil adam imiş. Padşahlığı ələ almaq üçün qoca atasını da özü zəhərləyib öldürmüş imiş.
Bu padşah taxta çıxan gündən camaatın günü lap qara olmuşdu. O, istəyinə çatmaq üçün yüzlərcə adamı öldürər, bircə dəfə də olsun uf deməzdi. Qonşu padşahlarla da yola getməzdi. İldə bir yerə hücum edərdi. Savaşardı, vuruşardı, qanı su yerinə axıdardı. Belə ki, hamının gözünü qorxutmuşdu. Bu padşahın uşağı yox idi. Nə qədər evlənirdisə uşağı olmurdu.

Padşah ildə üç arvad alardı. Elə ki gördü uşaq olmadı, arvadın üçünü də ya öldürərdi, ya zindana saldırardı, ya da qovub ayrı üç arvad alardı.
Günlərin bir günündə bir dərviş bu padşahın yanına gəldi, dedi:
– Padşah sağ olsun, mən sənə bir dərman verərəm, hər arvaddan bir oğlun olar. Amma bir şərtim var.
Padşah soruşdu:
– Nə şərt?



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

پادشاهین کیچیک اوغلو

+0 BƏYƏN

zihagh

پادشاهین کیچیک اوغلو
ائشیدیب یازان: علیرضا ذیحق

بیر گون وارایدی،بیر گون یوخ ایدی،آللهدان سئوای هئچ کس یوخ ایدی. گونلرین بیر گونونده بیر پادشاه وار ایدی کی اونون اوچ اوغلو وار ایدی.بیر گون ایسته‌ییر اونلارین اوچونوده ائولندیرسین. کیملری اونلارا آلماق ایچون فیکره دوشور. بونا گوره‌ده وزیر- وکیلی خبر ائله‌ییب اونلاری ییغیر باشینا.‌هامیلیق‌لا بو نتیجه‌یه یـئتیریرلرکی شهرین قیزلارینی بیر یـئره یـیغیب اوغلانلارین أللرینه بیر تیرکمان وئرسین‌لر. هر اوغلان بیر اوخ آتیب و اوخ هرهانسی قیزین آیاقی اؤنونده دایاندی او قیز اونون اولسون. اول‌ده بؤیوک اوغلان بیر اوخ آتدی و بئله‌لیکله وزیرین قیزی اونون اولدی. وسط اوغلان‌دا وکیلین قیزین بلله‌ییب اوخونو آتـیر. قالیر کیچیک اوغلان. کیچیک اوغلان‌کی اوخونو آتـیر ده‌ییر بیر قره‌داشا.‌هامی‌ناراحات اولورلار.
نئچه گون کئچیر و اوغلان اوز طالعینی دوشونه‌رکن قره‌داشا یاخینلاشیر. قره‌داشی یئریندن دبه‌رتمک ایسته‌ینده، گؤرور اونون آلتـیندا بیر قویـو ‌وار. بو ایشده بیر سیرّ آنلاییب قویـونون تکینه یـئنیر. آیاقـینی یـئره قویـوب قویماز، قویـونون دیبینده بیر قاپی گؤرور. قاپینی آچار‌کن اوزونه بیر باغ آچیلیر. باغا گیره‌رکن اوره‌گه یاتان سئویلی بیر سس، اونو اؤزونه ساری چکیر. سسه‌کی یاخین‌لاشیر بیر قیز گؤرور. بیر قیز کی گؤزه‌للیکده، اونون تایی ـ برابری یوخ ایدی. نئچه‌گون بیر یـئرده اولورسالاردا او قدر خوش کئچیرکی گونلرین سایی ـ حسابی اللریندن چیخیر. آنجاق بیر گون قیز اوغلانا دئـییرکی: «قصره قاییدیب آتانلا بو واقعه‌دن سؤز آچدیقدان سونرا، اونو و بوتون قوشونونی قوناق اولماق ایچون بو باغا گتیررسن.»



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

تولکو, تولکو, تونبکی

+0 BƏYƏN
تولکو, تولکو, تونبکی
 
   بیری وار ایدی, بیری یوخ ایدی, بیر تولکو وار ایدی. گون‌لرین بیرینده تولکو بابا قویروغونو بئلینه قویوب چؤلده گزیردی کی, گؤرسون قوشدان, جمدکدن بیر شئی تاپارمی, یئسین. چوخ گزدی, چوخ دولاندی, آخیردا گلیب چیخدی بیر قویونون باشینا. بوینونو اوزادیب اییلدی, قویویا باخدی. گؤردو قویونون دیبینه بیر پارچا آغاپپاق قویروق دوشوب. تولکو سئویندیییندن اویناماغا باشلادی. اوزون قویروغونو یئرله سورویه-سورویه بیر خئیلی اوینادی. سونرا اوز-اوزونه دئدی: “یاخشیجا الیمه قویروق دوشوب, اونو یئمسم, هئچ هارا گئتمه‌یه‌جه‌یم”. تولکونون آغزی‌نین سویو آخماغا باشلادی. ائله بیل قویروق چاغیریب اونا دئییردی: “تولکو بابا, گل منی یئ, تولکو بابا, گل منی یئ”. 
تولکو بابا اوزونو ساخلایا بیلمه‌ییب, قویویا توللاندی, گوپپولتو ایله قویونون دیبینه دوشدو. یازیق تولکونون ازیلمه‌میش بیر یئری قالمادی. اوفولدایا-اوفولدایا آیاغا قالخدی, قویروغون یانینا گئتدی. آغزینی آچدی کی, قویروغو یئسین, دونوب یئرینده قالدی. دئمه, بو, قویروق دئییلمیش, بیر پارچا آغ داش ایمیش. تولکو بابا چوخ فیکیر ائله‌دی, تدبیر تؤکدو, ایسته‌دی قویو‌دان چیخسین, چیخا بیلمه‌دی. چونکی قویو چوخ درین ایدی. تولکو بابا قویروغونو یانینا قیسیب, بیر کونجده چؤمبلدی. آرانی داغا آپاردی, داغی آرانا گتیردی, فیکیرلشدی کی, بور‌دان نه جور چیخسین. بیر ده گؤردو بیر ایلانلا, بیر تیسباغا اونون یانینا گلیر‌لر.


آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

Tülkü, tülkü, tünbəki

+0 BƏYƏN

 Tülkü, tülkü, tünbəki

  Biri var idi, biri yox idi, bir tülkü var idi. Günlərin birində tülkü baba quyruğunu belinə qoyub çöldə gəzirdi ki, görsün quşdan, cəmdəkdən bir şey taparmı, yesin. Çox gəzdi, çox dolandı, axırda gəlib çıxdı bir quyunun başına. Boynunu uzadıb əyildi, quyuya baxdı. Gördü quyunun dibinə bir parça ağappaq quyruq düşüb. Tülkü sevindiyindən oynamağa başladı. Uzun quyruğunu yerlə sürüyə-sürüyə bir xeyli oynadı. Sonra öz-özünə dedi: “Yaxşıca əlimə quyruq düşüb, onu yeməsəm, heç hara getməyəcəyəm”. Tülkünün ağzının suyu axmağa başladı. Elə bil quyruq çağırıb ona deyirdi: “Tülkü baba, gəl məni ye, tülkü baba, gəl məni ye”. 
   Tülkü baba özünü saxlaya bilməyib, quyuya tullandı, guppultu ilə quyunun dibinə düşdü. Yazıq tülkünün əzilməmiş bir yeri qalmadı. Ufuldaya-ufuldaya ayağa qalxdı, quyruğun yanına getdi. Ağzını açdı ki, quyruğu yesin, donub yerində qaldı. Demə, bu, quyruq deyilmiş, bir parça ağ daş imiş. Tülkü baba çox fikir elədi, tədbir tökdü, istədi quyudan çıxsın, çıxa bilmədi. Çünki quyu çox dərin idi. Tülkü baba quyruğunu yanına qısıb, bir küncdə çömbəldi. Aranı dağa apardı, dağı arana gətirdi, fikirləşdi ki, burdan nə cür çıxsın. Bir də gördü bir ilanla, bir tısbağa onun yanına gəlirlər.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,