تورک بالاسی TÜRK BALASI

TÜRK DÜNYASI UŞAQ ƏDƏBİYYATI

SAS TAVUĞUN TƏLƏNGİ

+0 BƏYƏN

SAS TAVUĞUN TƏLƏNGİ

Var idi, yox idi, bir avcı vardı. Günnərin birində çəmdə av edərkən ruzgarların uçura-uçura gətidigi bir quş tələngi tapdı.Tələng elə gözəldi, elə gözəldi, avcı ömründə belə qayət suslı bir gözəl nəsnə görməmişdi. Tələngi durmadan padşaha apardı. Padşah xəstə idi. Dedi qoy qəlbi şad olsun. Padşah çox bəgəndi təlnəgi. Avcıya ənəm verdi. Loğmanlar bildirdilər ki, padşah həmin quşun ətindən yeyən kimi sağalacaq. Vəzir dedi: - Əsl avcı olduğunu və onun hansı məmləkətdə yaşadığını üç gündə bildirməlisən. Bildirməsən boynun vurulacaqdır. Avcı qəmli halda evə dönər.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM: Nağıl,

Ata osuyatı

+0 BƏYƏN


Ata osuyatı

  İlgeri bir bardar adamdın balası üylönmökçü bolot. Atasına "üylönöm" dese:

"Balam üç kündük saparga çıgıp kel. El kör, jer kör. Atañ barda el taanı, atıñ barda jer taanı", - dep mıktı attı tandap, kurjundun eki közün toltura dildeni salıp saparga attanat. 

Jolunan sakalı appak karıya jolugat. 



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM: Nağıl,

تولکو حجّه گئدیر

+0 BƏYƏN

تولکو حجّه گئدیر

عبداله شایق

 1

تولکو قوجالمیش ایدی،
شیکاردان قالمیش ایدی
.
اوو کئچمیردی الینه،
ات دَیمیردی دیلینه
.
هفته‌لرله قالیب آج،
دولانیردی یالاواج
.
اووا باتمیردی دیشینه،
یامان کئچیردی ایشی
گونو اولموشدو قارا،
دوشوندو، تاپدی چارا
:
تسبئح آلدی الینه،
شال باغلادی بئلینه،
آیاقلاریندا چاریق،
باشیندا تیرمه ساریق،
چیینینده آتلاز عبا،
الینده زوربا عصا
.
آغلاییردی، گئدیردی،
چؤللری سئیر ائدیردی؛
اولموشدو مؤمین بنده
چاتدی بؤیوک بیر کنده
.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM: Şeir,

Tülkü həccə gedir

+0 BƏYƏN


Tülkü həccə gedir

Abdulla Şaiq

Tülkü qocalmış idi, 
Şikardan qalmış idi. 
Ov keçmirdi əlinə, 
Ət dəymirdi dilinə. 
Həftələrlə qalıb ac, 
Dolanırdı yalavac. 
Ova batmırdı dişi, 
Yaman keçirdi işi 
Günü olmuşdu qara, 
Düşündü, tapdı çara:



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM: Şeir,

عالم صبیان (درگی)

+0 BƏYƏN



عالم صبیان (درگی)

"عالم صبیان"- 1906-1912 ایللرینده  قیریمتاتار دیلینده،باغچا‌سارای‌دا چیخان اوشاق درگی‌سی ایدی. "اوشاقلار دونیاسی" آنلامیندا اولان " عالم صبیان"، اسماعیل قاسپرالی‌نین مطبعه‌سینده، "ترجمان" قزئتی‌نین علاوه‌سی اولاراق باسیلیب نشر ائدیلیردی. روسیه تورکلری‌نین ایلک اوشاق درگی‌سی اولان "عالم صبیان" دا، گولونج حکایه‌لر، تاپماجالار، ناغیل‌لار و چئشیدلی یازیلاری اوخوماق اولاردی. بونلار هم اوشاقلار هم ده موعلّیملرین فایدالانماسی اوچون ایدی.

"عالم صبیان"، اوشاق درگیسی‌نین 1911.نجی ایلینده چیخان ساییلاری(PDF)؛ Alemi-sibyan çocuk dergisinin,1911-ci yılında çıkan sayıları 

 یازان : عباس ائلچین شنبه ۱۳۹۸/۰۳/۱۸ 



BÖLÜM: Kitab yüklə,

کؤشکی بالابان

+0 BƏYƏN
کؤشکی بالابان 

کؤشکی بالابان - آذربایجاندا ان چوخ یازقاباغی (بایرام‌قاباغی) گونلرده اساساً اوشاق و گنجلر آراسیندا، گئنیش شکیلده اوینانیلان قدیم اویونلاریندان بیریدیر. 

عومومی معلومات
بیر مودّت بوندان اوّل بایرام‌قاباغی گونلرده، شنلیکلرده، ییغینجاقلاردا آذربایجا‌نین چوخ یئرلرینده، خوصوصاً آراز چایی قیراقلاریندا بؤیوک یاشلی اوشاقلار و جاوانلار دسته-دسته توپلانیب کؤشکی بالابان اویونونو اوینایاردیلار. 


آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM: Xalq oyunları,

Xuca Nasretdin mäzäkläre

+0 BƏYƏN


 



Xuca Nasretdin mäzäkläre
Berençe bülek


XANNIÑ YaVIZLIĞINA CAVAP
Bervaqıt yavız xan salım cıyuçısınıñ eşen tikşerergä kereşkän. Anıñ xalıqtan salımnı az cıywın, kenägägä döres yazıp barmavın belgäç, xan bik yaman qotırınğan häm salım cıyuçısın isäp-xisap kenägälären aşap beterergä mäcbür itkän. Üzen törmägä yaptırğan. Şunnan son, xan salım cıyuçı itep Xuca Nasretdinnı bilgelägän.
Ber qadär vaqıt ütkäç, xan Xucanı da çaqırtqan häm "isäp-xisap kenägälären dä alıp kilsen", - dip ämer birgän. Xucanıñ, isäp-xisap eşlären kenägägä yazmıyça, yuqa ğına itep kölgä kümep peşergän töçe ikmäkkä yazğanın kürgäç, xannıñ, bik açwı kilgän:
- Sin närsägä yazğansıñ! Bezneñ, ildä käğaz’ yukmıni? - dip qıçqırğan.
- Dan bulsın xanğa, min sineñ açulanaçağıñnı häm miña da kenägälär aşataçağıñnı aldan uq belep tordım. Vöxetsezlekkä qarşı, min sineñ elekke salım cıyuçıñ kebek kenägälär aşıy almıym. Şunıñ öçen tiyeşle çaranı aldan uq kürep kildem, - digän Xuca.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM: Gülməcə,

Kim kúshti?

+0 BƏYƏN



Kim kúshti?

/upd/2015/0924/14430351475602f80b185e82.40523233.jpg

Erte, erte, erte eken, 
Eshki júni bórte eken. 
Qyrǵaýyly qyzyl eken. 
Quıryq júni uzyn eken. 
Qyrǵaýyly qyrqyldap, 
Jaltyr muzǵa syrtyldap, 
Alshaıa kelip qonypty, 
SHaty aırylyp qalypty. 
Qısaıa jatyp qyrǵaýyl 
Sonda muzdan surapty: 
-  Muz, muz, sen neden kúshti boldyń? 
-  Men kúshti bolsam, baýyrymdy jańbyrǵa testirmes edim. 



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM: Nağıl,

Patshanyń qyzy nege baqytsyz

+0 BƏYƏN



Patshanyń qyzy nege baqytsyz

/upd/2015/0930/1443550355560ad493a70046.25147873.png

    Ertede patshanyń eki qyzy bolypty. Patsha eki qyzyn da jaqsy kórip, qolynan kelgenshe olardy eshteńedenqaqpaı, qalaǵandaryn jasap, aıtqandaryn eki etpeýge tyrysady eken. Degenmende, eki qyz óse kele minezderi ózgere bastapty. Bir kúni bilimdi bir adam patshaǵa qonaqqa kelipti. Patshanyń qaıǵyly túrin kórip, sebebin surapty. Patsha: «E-e-e… surama, kúlmeıtin bir qyzym bar, dertin eshkim bilmeıdi»-deıdi. «Patsham, ruqsat etseń, saraıyńyzǵa qonaq bolaıyn. Múmkin qyzyńyzdyń qaıǵysynyń sebebin tabarmyn», — deıdi jolaýshy.Patsha qýana ruqsat etipti. 



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM: Nağıl,

اویغورجا-تورکجه ان گؤزل حئیوان ناغیللاری

+0 BƏYƏN


اویغورجا-تورکجه

ان گؤزل حئیوان ناغیللاری

Türkçe-Uygurca

En güzel Hayvan hikayeleri


Yüklə-یوکله




BÖLÜM: Kitab Yüklə,

بارماق اویونو

+0 BƏYƏN

 

بارماق اویونو

بارماق اویونو - آذربایجاندا ان چوخ یازقاباغی (بایرام قاباغی) گونلرده اساساً اوشاق و گنجلر آراسیندا، گئنیش شکیلده اوینانیلان قدیم اویونلاریندان بیریدیر.

عومومی معلومات

بو اویون بعضی بؤلگه‌لرده "ساناما" ،"بارماق سانادی"، بعضی بؤلگه‌لرده ایسه "ایینه-ایینه" آدلاندیریلسادا اساساً "بارماق اویونو" آدلاندیریلیر.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM: Xalq oyunları,

Aqıllı bódene

+0 BƏYƏN



Aqıllı bódene 

Toǵaylar patshası Arıslan, bir kúni aldına Ayıwdı shaqırıp alıptı.

— Usı qaraǵan toǵaylardıń birine tórelik etesiz, — depti oǵan.

— Ápiw etesiz, men tóre bola almayman, — depti Ayıw.

— Nege?

— Sebepleri bar.

— Aytıń sebeplerin!

— Taqallusin soramasańız aytayın, — depti Ayıw basın iyip. Arıslan patshalıq taxtınıń dógereginde arman-berman júripti de:

— Meyli, aytıń — depti qáhár menen.

— Tóre bola almaslıǵımnıń birinshi sebebi, hayalımnıń peyli-ıqpalı buǵan sáykes kelmeydi.

— Bolǵanı ma?

— Yaq. Ekinshi sebebi — toǵayımızdıń qáwli-qaǵıydaların húrmet qılaman.

— Xosh?

— Úshinshi sebebi — meniń úrim-putaqlarım kóp.

— Taǵı qanday sebeplerińiz bar?

— Eń keyingi sebebim, — den sawlıǵım jaqsı.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM: Nağıl,

Osmanlı Türkçesinde MASAL

+0 BƏYƏN

Osmanlı Türkçesinde MASAL

masal-osmanlica-1



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM: Nağıl,

Çigit satýan gyzjagaz

+0 BƏYƏN

Çigit satýan gyzjagaz 

Ýowşan Annagurban

Men o gyzjagazy aýazly gyş günleriniň birinde, Aşgabadyň "Parahat" mikroraýonynyň başlanýan ýerindäki jaryň üstünden geçýän köpriniň ýanynda gördüm. Şondanam ol meniň gözümde galdy...

Ir ertirdi. Adamlar işe howlugyşyp barýardylar. Gyzjagaz bolsa, öňüne çaga oturgyçjygyny alyp, köpriniň ýanynda dik durdy. Ýöne duranokdy, çigit satyp durdy. Çepiksije, garajürjenje, alty-ýedi ýaşlaryndaky gyz çaga, ir ertir ýyly düşekde myrlap ýatmaga ýa-da kitaplaryny goltuklap mekdebe gitmäge derek, gyşyň aňzagynda, köpriniň üstüne çykyp çigit satýardy.

Köpriniň hem asfalt ýoluň üstünden taýyp gelýän sowuk ýel gyzjagazyň egnindäki dermantin keltekçedir çit köýnekden göni geçip, arryjak petekäni bir zarbada elesledip alyp, inçejik aýajyklaryny dagam doňara getiren borly, ol duran ýerinde, burny soýuk-sypjyryk köwüşjiginiň bir ökjesine, birem daraklygyna agram berip, özem bilmän çalaja bökjekleýärdi. Başyndaky ýaglyjagam gyşaryp, ony bolşundanam horaşaja, ejiz görkezýärdi.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM: Hekayə,

Altın alma

+0 BƏYƏN

Алтын алма

Altın alma
(Nemets xalıq äkiäte)

Yäşägän, ti ber batşa. Ul bötä batşalıqqa: “Kem dä kem iñ źur uyźırma uylap taba, şul saf altın almağa eyä bula”,— tiyep iğlan itkän. Törlö keşelär kilep, törlösä uyźırmalar höyläp qarağan, ämmä batşa başın ğına helkkän dä:
— Bılar bik häybät, ämmä läkin döröś bulıp sığıwı la ixtimal, — tigän.
— Ber vaqıt uğa qulına bäläkäy genä miskä totqan yäş yeget kilgän.
Ul batşağa:
— O, böyök batşa, min altın täñkälär artınan kildem,— tip äytkän.
— Nindäy altın täñkälär?— tip aptırağan batşa.
— Heź ütkän aźnala minän burısqa alğan altın täñkälär artınan!
— Ämmä min hinän ber nindäy źä altın täñkälär almanım. Bıl uyźırma!
— Ägär źä bıl uyźırma ikän, miñä altın almanı biregeź!
— Batşa şunda uq añına kilgän:
— Tuqta, tuqta! Min iślänem!
— Yaqşı, batşam! Ulayha miñä miskä menän altın täñkälär biregeź!
— Batşa üźen xäylälägändären añlağan, ä yeget altın almanı alğan.


Miñlegöl TAYSİNA tärjemähe

Rässam Salawat ĞİLÄZeTDİNOV

Qaynaq: AkBuzat




BÖLÜM: Nağıl,