TÜRK BALASI

TÜRK DÜNYASI UŞAQ ƏDƏBİYYATI

خودای‌بردی غورقاق بیلن تیلکی

+0 BƏYƏN

 

خودای‌بردی غورقاق بیلن تیلکی

 

بیر بار اکن، بیر یوق اکن، خودای‌بردی دیین بیر آدام بار اکن. اول اؤرأن غورقاق اکن. مؤجکدیر شاغال-آ بیله-ده دورسون، تیلکیدن داغام غورقار اکن. اونونگ ایکی سانی عایالی بار اکن. بیر گوندن بیر گون مونونگ عایاللاری‌نینگ هر هایسی بیر آلاچا دوقاپدیر. خودای‌بردی بو آلاچالاری ساتماق اوچین یابیسینی مونوپ، بازارا اوغراندا، عایاللاری حالوا هم سویجی سارغاپدیرلار. اول یابیسینی لونگقولدادیپ باریارکا، اؤنگوندن بیر تیلکی چیقیپ: 
- خودای‌بردی، نیرأ گیتجک، هوْو! - دیییأر. 
خودای‌بردی غورقاق تیلکیدن چکینجیرأپ، دوغروسوندان گلیپدیر: 
- آی، عایاللاریم بیر-ایکی آنی آلاچا دوقاپدیرلار-دا، شونی "ساتیپ گل" دیییپ ایبردیلر - دیییأر. 
اوندا تیلکی: 
- بازاردا ساتجاق بولوپ یؤرمه-ده، مانگا ساتای، هألی بازاردان غایدانگدا، پولونگی اؤنگوندن ییقارار-دا برأیرین - دیییأر. 
خودای‌بردی غورقاق بولسا: 
- بولجاق اوندا، یؤنه سن منی کؤپ غاراشدیرایماغین، بازاردان گلیأنچأم، اؤنگومدن چیقاریپ، تایین ادیپ دورگین! - دیییأر. 
تیلکی: 
- آی، سن آرقایین بولای، اؤنگونگدن پولونگی تاییار ادیپ غویارین - دیییأر.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

Hudaýberdi gorkak bilen tilki

+0 BƏYƏN


Hudaýberdi gorkak bilen tilki

 

 

 

 

 

 

 

Bir bar eken, bir ýok eken, Hudaýberdi diýen bir adam bar eken. Ol örän gorkak eken. Möjekdir şagal-a beýle-de dursun, tilkiden dagam gorkar eken. Onuň iki sany aýaly bar eken. Bir günden bir gün munuň aýallarynyň her haýsy bir alaça dokapdyr. Hudaýberdi bu alaçalary satmak üçin ýabysyny münüp, bazara ugranda, aýallary halwa hem süýji sargapdyrlar. Ol ýabysyny loňkuldadyp barýarka, öňünden bir tilki çykyp:
- Hudaýberdi, nirä gitjek, how! - diýýär.
Hudaýberdi gorkak tilkiden çekinjiräp, dogrusundan gelipdir:
- Aý, aýallarym bir-iki any alaça dokapdyrlar-da, şony “Satyp gel” diýip iberdiler - diýýär.
Onda tilki:
- Bazarda satjak bolup ýörme-de, maňa sataý, häli bazardan gaýdaňda, puluňy öňünden ýykarar-da beräýerin - diýýär.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

قیرغیز تورکلری نین تؤره ییش افسانه سی

+0 BƏYƏN

قیرقیز*

 

ساغان خاقانین قیزی،

اوتوز دوققوز قیزیلا.

سیره چیخیر گزمه یه،

آچیق سما یازیلا.

 

قیزلار گونش شوعاسی،

پاریلدایان گولونده .

کوپوگونه ال وورور،

بویلانیرلار گلنده.

 

دوققوز آیدان  سونرادا،

قیرخ قیز بیردن دوغولور.

اوشاق گتیرمکدنده ،

آنالار چوخ یورولور.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Şeir,

حیله‌گر تولکو

+0 BƏYƏN
حیله‌گر تولکو 
مؤلیف: گولزار ایبراهیمووا 

سیخ مئشه‌نین چوخ دار بیر جیغیریندا 

راست گلدی آج تولکو قورخاق دووشانا 

شیکارینی هئچ کس آلماسین،دئیه 

آپارماق ایسته‌دی اؤز یوواسینا 

گیریب تولکولوگون اصیل دونونا 

او بئله سؤیله‌دی عاوام دووشانا: 

-دئیه‌سن سنین ده بیر کیمسن یوخدور 

یازیغین بیریسن، درد سرین چوخدور 

اورگیم پارتلاییر منیم آز قالا 

من اؤزوم مؤحتاجام دوغما باجی‌یا 

نه اولار آللاهدان بیر باجیم اولا 

دردیمی دئینده منی آنلایا 

تولکو بونو دئییب چوخلو آغلادی 

«تنها جانیم» –دئیه او زیریلدادی 

دووشان دا اینانیب تولکو فعلینه 

آلداندی تولکونون یاغلی دیلینه 

تولکو ایله دووشان دوست اولدو بئله 

بئله دوستلوق هئچ بیر واخت دوشمز اله.


آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Şeir, Nağıl,

Dehqon bilan Ayiq

+0 BƏYƏN

Dehqon bilan Ayiq

Dehqon bilan Ayiq (ertaklar.uz)

Bir bor ekan, bir yo’q ekan, bir dehqon bo’lgan ekan. Uning uyi o’rmon etagidagi qishloqda ekan. Dehqonning birgina sadoqatli otidan boshqa hech kimi yo’q ekan.

O’rmonda esa bir ayiq yashar ekan. O’sha ayiq kattagina bir to’nkaga o’tirib olib, payraha yulishni yaxshi ko’rar ekan. Ora – chora bo’kirib ashula ham aytarkan.

Bir kuni dehqonbobo sholg’om ekish uchun dalada xirgoyi qilib, yer hayday boshlabdi. Uning ovozini eshitgan ayiq to’nkasini quchog’iga olganicha dala tomon yo’l olibdi. Borib dehqonga o’shqira boshlabdi:

— Hoy chol, nega to’nka o’yinimni buzyapsan? Hozir seni majag’lab tashlayman!

— Unday qilma, ayiqpolvon. Kel, yaxshisi birga sholg’om ekaylik. Hosil yetilgandan so’ng esa menga uning ostki qismi bo’laqolsin, senga esa ustkisi, — debdi dehqon.

— Xo’p, mayli. Faqat o’zing ishla, men esa to’nkamda o’tirib tomosha qilaman.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

аkmаk kişi

+0 BƏYƏN

аkmаk kişi

Bir хаn еsirip оturup, özünün cigittеrinе: —Mаgа аkmаk kişi tааp bеrgilе! — dеp buyruk kıldı. Еki cigit cоlgо çıgıp, аkmаktı izdеp kеtişti.

— Еmi kimdi аlıp bаrаbız? Cön еlе kişini kаrmаp bаrsаk, хаn bizdi cаzаgа tаrtаt,— dеdi birinçisi. Еkinçisi аyttı: — Sеn kаndаy mаkооsuñ? Kimdi dеgеn dа söz bоlоbu?.. Cоlukkаn еlе kişinin еrkinе kоybоy cеtеlеp bаrаbız. Хаn çаkırıp cаtаt dеsеk, bаrbаskа аylаsı kаnçа! Еköö uşintip kеlе cаtıp, kаrаgаy süyrötkön bir kişigе cоluktu. — Kаrаgаyıñdı tаştаgın, аzır хаngа cürgün, sеni çаkırıp cаtаt,— dеşti cigittеr. — Tоktоgulа, kаrаgаydı üygö cеtkirip kоyоyun dа, аnаn bаrаyın. Еmnе üçün çаkırdı? Cigittеrdin biri: — «Еmnе üçün çаkırdı» dеyt turа. Аnı еmnе kılаsıñ? Cür dеgеndе cürböysüñbü! Хаn аkmаktı tааp kеl dеgеn, cürgün! — dеp şаştırdı.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

کوپه‌گیرن قاری‌نین نصیحتلری

+0 BƏYƏN

کوپه‌گیرن قاری‌نین نصیحتلری 
مؤلیف: گولزار ایبراهیمووا 

نوه‌سی ننه‌گول کوپه‌گیرن قارییا دئییر: 
- ننه، صینیف یولداشلاریمین هامیسی اؤزونه صنعت سئچیب، بیلمیرم من هانسی پئشه‌یه یییه‌له‌نیم کی، گله‌جکده اذییتسیز چوخلو پولوم اولسون. قالمیشام فیکیرلشه-فیکیرلشه. کؤمک ائل، نئیله‌ییم؟ 
- هه، ننه‌ن سنه قوربان اولماسین، حیاتی‌نین چتین دؤورونده‌سن. اؤزونه ائله پئشه سئچمه‌لیسن کی، هم حیاتین گؤزل کئچسین، هم وارین-دؤولتین چوخ اولسون، هم ده هئچ بیر ایش گؤرمه‌یه‌سن، قارشیندا ایشله‌سینلر، سن ده تاماشا ائله‌یه‌سن. هامی سندن قورخسون، سنه هدیه‌لر وئرسینلر، خوش سؤزلر دئسینلر. بئله ایشلر چوخدور. من سادالاییم، سن سئچ!



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Hekayə,

Cırtdan və Şahzadə

+0 BƏYƏN

Cırtdan və Şahzadə

Müəllif: Gülzar İbrahimova

Bir gün Cırtdan nənəsinin eşşəyini götürüb gedir meşəyə odun yığsın.

Elə təzəcə odun yığmağa başlamışdı, görür şahın adamları ona yaxınlaşıb soruşdular:

- Şahın qızı meşədə azıb, görməmisən?

- Yox, görməmişəm! 



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

Saran bay ve ırğat

+0 BƏYƏN

 

Saran bay ve ırğat

 

Saran bay ve ırğat

Bir vaqıtlarda bir bay adam yaşağan.Ortalıqta ondan da zengin kişi olmağan.Amma saranlıqta da kimseni üstüne çıqarmay eken.Şeherge ketse,yanına böyle qıtıp tuta eken.Asıl şunuñ içün de oña “saran bay” degenler. Bir sefer oña bir adam ırğatlıqqa kele.Saran baynıñ piçen sarpanlarına qora çekmek kerek eken. -Kündelik çalışsañ,qabul etem,-degen bay:-Küneş doğğandan küneş qonğance yahşı çalışsan,bir çuval boğday beririm. Irğat qan-terge pişip çalışa. Üyle ola.Üyleden soñ da çalışa.Ne ise de,bütün kün qızdırğan küneş, nurlarnı toplap,bayır artına qona.Aqşam ola. Endi hesaplaşmaq kerek.Aqşam oldu,-dey. -Nasıl aqşam? -Ya kün doğdu da?! Saran bay ırğatına doğğan aynı köstere, Irğat: -Ya o ne?-dep şaşıp soray. Saran bay mıyığını burup: -Küneşniñ qardaşı,-dey. Irğat meseleni añlay.Tişlerini sıqa da: -Ee,şay olsa çalışacaqmızdır da,-dey. Şu yerde ırğat bir daha çalışmağa başlay.Yarı gece hava,tañ ağara.Irğat ketip evinden çuval alıp kele.Boğday anbarına kireler. Saran bay qopqa-qopqa boğday alıp çuval qoya. Amma çuval tolmay.Bir daha baqsa,eki çuval biri-birine tikilgen. Saran bay: -Ya bu ne?-dep,abdırap soray. Irğat özünü zerre qadar sıqmayıp: -Bumu?Mına bu çuvalnıñ qardaşı,-dey. Saran bay meseleni añlay.Ne yapsın,laçare,eki çuvalnı da boğdayğa toldurmağa mecbur ola.

Qaynaq: Qırımın sesi




BÖLÜM : Nağıl,

یولبارس بیلن تیلکی حکایاسئ

+0 BƏYƏN

یولبارس بیلن تیلکی حکایاسئ 

آتا صالخ

خالق شاهئرئ آتا صالخ،تورکمنستان ئنگ شوردپه اوباسئندا دایخان ماشغالاسئندا اؤنوپ ، اؤسن بیر شاهئردئر.

 اول یاشلئقدا گؤز لرینی الدن بریپ دیر. اونونگ ایلکی غوشغو کلیاتئ 1939 یئلئندا چاپ ادیلیپ دیر.

« الهام ، لیریکی وساتیرا، یولبارس وتیلکی، شاغال بیلن حوروز،خاتئن ئنگ گولکوسی» ، یالئ کیتاپلار

 اونونگ اثرلری دیر. 1951 یئلئندا شاهئرئنگ « سایلانان اثرلری » اوقوجئلارا غاوشورئلدئ.


یولبارس وتیلکی.

غادئم اییأمده بیر تیلکی بار اکن،

غاپئرغاسئن سانایمالئ حور اکن.

توقایدا بیر یولبار دوشوپدئر اونگا،

دیییپ دی: « یری دوست، نأم بولیار سانگا ؟»

تیلکی هم یولبارسئنگ غولاینا بارئپ،

دیییپ دیر: « دینگه ائنها من شیله

آغئر حالا دوشدوم، بیر کؤمک ایله.

نأمه ایشله جگمی بیلیپ بیله موق،

اجیزله دیم، آو ـ هم ادیپ بیله موق ».



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Şeir,