تورک بالاسی TÜRK BALASI

TÜRK DÜNYASI UŞAQ ƏDƏBİYYATI

аkmаk kişi

+0 BƏYƏN

аkmаk kişi

Bir хаn еsirip оturup, özünün cigittеrinе: —Mаgа аkmаk kişi tааp bеrgilе! — dеp buyruk kıldı. Еki cigit cоlgо çıgıp, аkmаktı izdеp kеtişti.

— Еmi kimdi аlıp bаrаbız? Cön еlе kişini kаrmаp bаrsаk, хаn bizdi cаzаgа tаrtаt,— dеdi birinçisi. Еkinçisi аyttı: — Sеn kаndаy mаkооsuñ? Kimdi dеgеn dа söz bоlоbu?.. Cоlukkаn еlе kişinin еrkinе kоybоy cеtеlеp bаrаbız. Хаn çаkırıp cаtаt dеsеk, bаrbаskа аylаsı kаnçа! Еköö uşintip kеlе cаtıp, kаrаgаy süyrötkön bir kişigе cоluktu. — Kаrаgаyıñdı tаştаgın, аzır хаngа cürgün, sеni çаkırıp cаtаt,— dеşti cigittеr. — Tоktоgulа, kаrаgаydı üygö cеtkirip kоyоyun dа, аnаn bаrаyın. Еmnе üçün çаkırdı? Cigittеrdin biri: — «Еmnе üçün çаkırdı» dеyt turа. Аnı еmnе kılаsıñ? Cür dеgеndе cürböysüñbü! Хаn аkmаktı tааp kеl dеgеn, cürgün! — dеp şаştırdı.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

کوپه‌گیرن قاری‌نین نصیحتلری

+0 BƏYƏN

کوپه‌گیرن قاری‌نین نصیحتلری 
مؤلیف: گولزار ایبراهیمووا 

نوه‌سی ننه‌گول کوپه‌گیرن قارییا دئییر: 
- ننه، صینیف یولداشلاریمین هامیسی اؤزونه صنعت سئچیب، بیلمیرم من هانسی پئشه‌یه یییه‌له‌نیم کی، گله‌جکده اذییتسیز چوخلو پولوم اولسون. قالمیشام فیکیرلشه-فیکیرلشه. کؤمک ائل، نئیله‌ییم؟ 
- هه، ننه‌ن سنه قوربان اولماسین، حیاتی‌نین چتین دؤورونده‌سن. اؤزونه ائله پئشه سئچمه‌لیسن کی، هم حیاتین گؤزل کئچسین، هم وارین-دؤولتین چوخ اولسون، هم ده هئچ بیر ایش گؤرمه‌یه‌سن، قارشیندا ایشله‌سینلر، سن ده تاماشا ائله‌یه‌سن. هامی سندن قورخسون، سنه هدیه‌لر وئرسینلر، خوش سؤزلر دئسینلر. بئله ایشلر چوخدور. من سادالاییم، سن سئچ!



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Hekayə,

Cırtdan və Şahzadə

+0 BƏYƏN

Cırtdan və Şahzadə

Müəllif: Gülzar İbrahimova

Bir gün Cırtdan nənəsinin eşşəyini götürüb gedir meşəyə odun yığsın.

Elə təzəcə odun yığmağa başlamışdı, görür şahın adamları ona yaxınlaşıb soruşdular:

- Şahın qızı meşədə azıb, görməmisən?

- Yox, görməmişəm! 



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

Saran bay ve ırğat

+0 BƏYƏN

 

Saran bay ve ırğat

 

Saran bay ve ırğat

Bir vaqıtlarda bir bay adam yaşağan.Ortalıqta ondan da zengin kişi olmağan.Amma saranlıqta da kimseni üstüne çıqarmay eken.Şeherge ketse,yanına böyle qıtıp tuta eken.Asıl şunuñ içün de oña “saran bay” degenler. Bir sefer oña bir adam ırğatlıqqa kele.Saran baynıñ piçen sarpanlarına qora çekmek kerek eken. -Kündelik çalışsañ,qabul etem,-degen bay:-Küneş doğğandan küneş qonğance yahşı çalışsan,bir çuval boğday beririm. Irğat qan-terge pişip çalışa. Üyle ola.Üyleden soñ da çalışa.Ne ise de,bütün kün qızdırğan küneş, nurlarnı toplap,bayır artına qona.Aqşam ola. Endi hesaplaşmaq kerek.Aqşam oldu,-dey. -Nasıl aqşam? -Ya kün doğdu da?! Saran bay ırğatına doğğan aynı köstere, Irğat: -Ya o ne?-dep şaşıp soray. Saran bay mıyığını burup: -Küneşniñ qardaşı,-dey. Irğat meseleni añlay.Tişlerini sıqa da: -Ee,şay olsa çalışacaqmızdır da,-dey. Şu yerde ırğat bir daha çalışmağa başlay.Yarı gece hava,tañ ağara.Irğat ketip evinden çuval alıp kele.Boğday anbarına kireler. Saran bay qopqa-qopqa boğday alıp çuval qoya. Amma çuval tolmay.Bir daha baqsa,eki çuval biri-birine tikilgen. Saran bay: -Ya bu ne?-dep,abdırap soray. Irğat özünü zerre qadar sıqmayıp: -Bumu?Mına bu çuvalnıñ qardaşı,-dey. Saran bay meseleni añlay.Ne yapsın,laçare,eki çuvalnı da boğdayğa toldurmağa mecbur ola.

Qaynaq: Qırımın sesi




BÖLÜM : Nağıl,

یولبارس بیلن تیلکی حکایاسئ

+0 BƏYƏN

یولبارس بیلن تیلکی حکایاسئ 

آتا صالخ

خالق شاهئرئ آتا صالخ،تورکمنستان ئنگ شوردپه اوباسئندا دایخان ماشغالاسئندا اؤنوپ ، اؤسن بیر شاهئردئر.

 اول یاشلئقدا گؤز لرینی الدن بریپ دیر. اونونگ ایلکی غوشغو کلیاتئ 1939 یئلئندا چاپ ادیلیپ دیر.

« الهام ، لیریکی وساتیرا، یولبارس وتیلکی، شاغال بیلن حوروز،خاتئن ئنگ گولکوسی» ، یالئ کیتاپلار

 اونونگ اثرلری دیر. 1951 یئلئندا شاهئرئنگ « سایلانان اثرلری » اوقوجئلارا غاوشورئلدئ.


یولبارس وتیلکی.

غادئم اییأمده بیر تیلکی بار اکن،

غاپئرغاسئن سانایمالئ حور اکن.

توقایدا بیر یولبار دوشوپدئر اونگا،

دیییپ دی: « یری دوست، نأم بولیار سانگا ؟»

تیلکی هم یولبارسئنگ غولاینا بارئپ،

دیییپ دیر: « دینگه ائنها من شیله

آغئر حالا دوشدوم، بیر کؤمک ایله.

نأمه ایشله جگمی بیلیپ بیله موق،

اجیزله دیم، آو ـ هم ادیپ بیله موق ».



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Şeir,

سیراق

+0 BƏYƏN

 سیراق*

 یازار:م-ع-ب-(گرگرلی آراز)


ایسته دی کی دارا شاه*،

ساقلارا حمله ائدسین.

اونلاری یئر اوزوندن،

مالین  جانلارین دیدسین.

 

ساقلاردا*بیرله شنده،

ساکس فور*اود شمشیریله.

سیماری *اوخ آتانلار،

اوآمیریس*لشکریله.

 

گلدیلر ییغیشدیلار،

بیرلیگی یاراتسینلار.

قارانلیقی گوی لردن،

اوزاق یئره آتسینلار.

 

سیراق آدلی مهترده،

یاخینلاشیب سویله دی:

دارا اوردون قیرماقا 

منیم نقشه م بئیله دی.

 

آمما ایه ر من گئدسه م،

ائولادلاریم آلاجاق.

اوغول، نوه، نتیجه م،

یاشایشدا قالاجاق.

 

حوکمودار قبول ائتدی،

آلدی سیراق پیجاقی.

قولاقلارین کسدی او ،

بورونداکی اوجاقی.

 

سونرا اودولا باسدی

جسمینه او یارالار.

آغ سینه ده بیلگده،

سوموگه جن آرالار.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Şeir,

بابکین آندی

+0 BƏYƏN


  بابکین آندی

میکاییل ریضاقولوزاده

      آنا-بالا بوخاری قاباغیندا اوز-اوزه اوتورموشدولار. آنا حسرتلی و مئهریبان باخیشلارینی اوغلونون اوزوندن آییرمیردی. ائله بیل کی، یئنه اوندان آیریلاجاغیندان، بو قاراشین اوزه، بو چاتما قاشلارا، بو آلا گؤزلره حسرت قالاجاغیندان قورخوردو. نئجه ده قورخمایایدی. ایندی 7-8 ایل ایدی کی، بالاسینی دویونجا گؤرمه‌‌میشدی. او، ساربانا نؤکرچیلیگه وئریلنده 9-10 یاشیندا بیر اوشاق ایدی. ایندی 17-18 یاشلی بیر ایگید اولموشدور. کاروانلا بیرگه شهرلری، اؤلکه‌‌لری قاریش-قاریش گزمیش، قیشین شاختاسیندان، یایین قیزماریندان اوزونون دریسی برکیییب سرتلشمیشدی. اونون جاوان اوزونده کیشیلره مخصوص قالین جیزگیلر عمله گلمیشدی. او، ایندی یئکه بیر کیشییه بنزه‌ییردیسه ده، آناسی‌نین نظرینده یئنه بالاجا، مئهریبان، دجل بابک ایدی.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Hekayə,

دؤخأ غوجا اوغلی دألی دومرول

+0 BƏYƏN

دؤخأ غوجا اوغلی دألی دومرول
    اوغوز ایللرینده دؤخأ غوجا اوغلی دألی دومرول دیین بیر أر باردی. اول بیر غوری چایینگ اوستوندن کؤپری غوروپ، کیم شوندان گچسه، اوتوز اوچ آقجا  آلیپ، گچمه‌دیکدن-ده، غایتا اورا-اورا، قیرق آقجا آلاردی. مونی اتمه‌سینینگ سبأبی اونونگ اؤزونه آشا گؤونی یتردی. اونسونگ اول: "دونیأده مندن دألی، مندن گویچلی أر تاپیلسا، اول منینگ بیلن سؤوِشه چیقسا. شوندا منینگ أرلیگیم، باتیرلیگیم، چالاسینلیگیم، ییگیتلیگیم روما، شاما یتیپ، عألمه یایراردی!" دییردی. 
بیر گون شول کؤپرونینگ یاماجینا بیر اوبا گؤچوپ گلدی. شول اوبادا بیر یاغشی ییگیت دونیأدن اؤتدی. آللانینگ امری بیلن اول ییگیت اؤلدی. کیمسه اوغول دییو، کیمسه غارداش دییو، آغلاشدیلار. اول ییگیت اوچین اولی یاس باغلاندی. دوُیدانسیز یردن دألی دومرول بو اوبا آتینی چاپدیریپ یتیپ گلدی، آیدار:
– منینگ کؤپرومینگ یانیندا نأمه اوچین آغلارسینگیز، بو یاس، بو غووغا نأمه؟ 
اولار:
– خانیم، بیزینگ بیر یاغشی ییگیدیمیز باردی، شول اؤلدی، شونونگ اوچین آغلاشاریس – دیییپ، جوغاپ بردیلر. 
دألی دومرول: 
– سیزینگ اول ییگیدینگیزی کیم اؤلدوردی؟ – دییدی. 
اولار آیتدیلار: 
– آللا تعالادان بویروق بولدی. آل غاناتلی عزراییل اونونگ جانینی آلدی. 
دألی دومرول: 
– اول آدامینگ جانینی آلیان عزراییل دیییأنینگیز کیمدیر؟ – دیییپ سورادی. – اَی، قادیر آللا، بیرلیگینگ، بارلیگینگ حاقی اوچین عزراییلی بیر منینگ گؤزومه گؤرکز! اونونگ بیلن سؤوِشه‌یین، چکیشه‌یین، دیکلشه‌یین، بو یاغشی ییگیدینگ جانینی غوتارایین! غایدیبام عزراییلی یاغشی ییگیتلرینگ جانینی آلماز یالی اده‌یین! – دییدی.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Dəstan,

Döwhä goja ogly Däli Domrul

+0 BƏYƏN

 

Gorkut Atanyň kitaby:

 Döwhä goja ogly Däli Domrul 

Oguz illerinde Döwhä goja ogly Däli Domrul diýen bir är bardy. Ol bir gury çaýyň üstünden köpri gurup, kim şondan geçse, otuz üç akja (akja: teňňe, pul – Ak Welsapar) alyp, geçmedikden-de, gaýta ura-ura, kyrk akja alardy. Muny etmesiniň sebäbi onuň özüne aşa göwni ýeterdi. Onsoň ol: “Dünýäde menden däli, menden güýçli är tapylsa, ol meniň bilen söweşe çyksa. Şonda meniň ärligim, batyrlygym, çalasynlygym, ýigitligim Ruma, Şama ýetip, äleme ýaýrardy!” diýerdi.
Bir gün şol köprüniň ýamajyna bir oba göçüp geldi. Şol obada bir ýagşy ýigit dünýäden ötdi. Allanyň emri bilen ol ýigit öldi. Kimse ogul diýu, kimse gardaş diýu, aglaşdylar. Ol ýigit üçin uly ýas baglandy. Duýdansyz ýerden Däli Domrul bu oba atyny çapdyryp ýetip geldi, aýdar: 
   – Meniň köprümiň ýanynda näme üçin aglarsyňyz, bu ýas, bu gowga näme?
   Olar: 
   – Hanym, biziň bir ýagşy ýigidimiz bardy, şol öldi, şonuň üçin aglaşarys – diýip, jogap berdiler.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Dəstan,

دنیز بالاسی توفان

+0 BƏYƏN
دنیز بالاسی توفان 
مؤلیف: گولزار ایبراهیمووا 

     بیر قوجا بالیقچی واردی. اونون کوماسی دنیزه ائله یاخین ایدی کی، دنیزده فیرتینا اولاندا کومایا دا سو گلیب چاتیردی. بونا گؤره ده بالیقچی اؤزونه هوندور چارپایی دوزلتمیشدی کی، دنیز سمتدن سو گلنده یاتمیش یئرده ایسلانماسین. 
بالیقچی هر سحر بالیق اوولایار، اووو بازاردا ساتار، بئله‌لیکله آج قالمازدی. 
بیر سحر بالیقچی گؤردو بوتون داخما سو ایچریسینده‌دیر. بیلدی کی، گئجه یئنه توفان اولوب. داخمادان چیخاندا گؤردو یئرده یاش، بوکولو بیر شئی وار. ائله بیلدی زیبیلدی، دالغا گتیریب. ایسته‌دی کنارا آتسین، فیکیر وئردی کی، ندیرسه، ترپه‌نیر. الینه گؤتورنده گؤردو کؤرپه اوشاقدیر. اوزونو گؤیه توتوب قیشقیردی: 
- آمان آللاه، بو کؤرپه‌نین تقصیری ندیر کی، آتیلیب سویون ایچریسینه؟ 
قوجانین هئچ عاغلینا دا گلمه‌دی کی، کؤرپه‌نی آتیبلار دنیزه، توفان اونو بؤیوک دالغالاریندا یئلله‌ییب، یئلله‌ییب، سونرا ساحیله گتیریب. 



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,