TÜRK BALASI

TÜRK DÜNYASI UŞAQ ƏDƏBİYYATI

سیراق

+0 BƏYƏN

 سیراق*

 یازار:م-ع-ب-(گرگرلی آراز)


ایسته دی کی دارا شاه*،

ساقلارا حمله ائدسین.

اونلاری یئر اوزوندن،

مالین  جانلارین دیدسین.

 

ساقلاردا*بیرله شنده،

ساکس فور*اود شمشیریله.

سیماری *اوخ آتانلار،

اوآمیریس*لشکریله.

 

گلدیلر ییغیشدیلار،

بیرلیگی یاراتسینلار.

قارانلیقی گوی لردن،

اوزاق یئره آتسینلار.

 

سیراق آدلی مهترده،

یاخینلاشیب سویله دی:

دارا اوردون قیرماقا 

منیم نقشه م بئیله دی.

 

آمما ایه ر من گئدسه م،

ائولادلاریم آلاجاق.

اوغول، نوه، نتیجه م،

یاشایشدا قالاجاق.

 

حوکمودار قبول ائتدی،

آلدی سیراق پیجاقی.

قولاقلارین کسدی او ،

بورونداکی اوجاقی.

 

سونرا اودولا باسدی

جسمینه او یارالار.

آغ سینه ده بیلگده،

سوموگه جن آرالار.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Şeir,

بابکین آندی

+0 BƏYƏN


  بابکین آندی

میکاییل ریضاقولوزاده

      آنا-بالا بوخاری قاباغیندا اوز-اوزه اوتورموشدولار. آنا حسرتلی و مئهریبان باخیشلارینی اوغلونون اوزوندن آییرمیردی. ائله بیل کی، یئنه اوندان آیریلاجاغیندان، بو قاراشین اوزه، بو چاتما قاشلارا، بو آلا گؤزلره حسرت قالاجاغیندان قورخوردو. نئجه ده قورخمایایدی. ایندی 7-8 ایل ایدی کی، بالاسینی دویونجا گؤرمه‌‌میشدی. او، ساربانا نؤکرچیلیگه وئریلنده 9-10 یاشیندا بیر اوشاق ایدی. ایندی 17-18 یاشلی بیر ایگید اولموشدور. کاروانلا بیرگه شهرلری، اؤلکه‌‌لری قاریش-قاریش گزمیش، قیشین شاختاسیندان، یایین قیزماریندان اوزونون دریسی برکیییب سرتلشمیشدی. اونون جاوان اوزونده کیشیلره مخصوص قالین جیزگیلر عمله گلمیشدی. او، ایندی یئکه بیر کیشییه بنزه‌ییردیسه ده، آناسی‌نین نظرینده یئنه بالاجا، مئهریبان، دجل بابک ایدی.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Hekayə,

دؤخأ غوجا اوغلی دألی دومرول

+0 BƏYƏN

دؤخأ غوجا اوغلی دألی دومرول
    اوغوز ایللرینده دؤخأ غوجا اوغلی دألی دومرول دیین بیر أر باردی. اول بیر غوری چایینگ اوستوندن کؤپری غوروپ، کیم شوندان گچسه، اوتوز اوچ آقجا  آلیپ، گچمه‌دیکدن-ده، غایتا اورا-اورا، قیرق آقجا آلاردی. مونی اتمه‌سینینگ سبأبی اونونگ اؤزونه آشا گؤونی یتردی. اونسونگ اول: "دونیأده مندن دألی، مندن گویچلی أر تاپیلسا، اول منینگ بیلن سؤوِشه چیقسا. شوندا منینگ أرلیگیم، باتیرلیگیم، چالاسینلیگیم، ییگیتلیگیم روما، شاما یتیپ، عألمه یایراردی!" دییردی. 
بیر گون شول کؤپرونینگ یاماجینا بیر اوبا گؤچوپ گلدی. شول اوبادا بیر یاغشی ییگیت دونیأدن اؤتدی. آللانینگ امری بیلن اول ییگیت اؤلدی. کیمسه اوغول دییو، کیمسه غارداش دییو، آغلاشدیلار. اول ییگیت اوچین اولی یاس باغلاندی. دوُیدانسیز یردن دألی دومرول بو اوبا آتینی چاپدیریپ یتیپ گلدی، آیدار:
– منینگ کؤپرومینگ یانیندا نأمه اوچین آغلارسینگیز، بو یاس، بو غووغا نأمه؟ 
اولار:
– خانیم، بیزینگ بیر یاغشی ییگیدیمیز باردی، شول اؤلدی، شونونگ اوچین آغلاشاریس – دیییپ، جوغاپ بردیلر. 
دألی دومرول: 
– سیزینگ اول ییگیدینگیزی کیم اؤلدوردی؟ – دییدی. 
اولار آیتدیلار: 
– آللا تعالادان بویروق بولدی. آل غاناتلی عزراییل اونونگ جانینی آلدی. 
دألی دومرول: 
– اول آدامینگ جانینی آلیان عزراییل دیییأنینگیز کیمدیر؟ – دیییپ سورادی. – اَی، قادیر آللا، بیرلیگینگ، بارلیگینگ حاقی اوچین عزراییلی بیر منینگ گؤزومه گؤرکز! اونونگ بیلن سؤوِشه‌یین، چکیشه‌یین، دیکلشه‌یین، بو یاغشی ییگیدینگ جانینی غوتارایین! غایدیبام عزراییلی یاغشی ییگیتلرینگ جانینی آلماز یالی اده‌یین! – دییدی.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Dəstan,

Döwhä goja ogly Däli Domrul

+0 BƏYƏN

 

Gorkut Atanyň kitaby:

 Döwhä goja ogly Däli Domrul 

Oguz illerinde Döwhä goja ogly Däli Domrul diýen bir är bardy. Ol bir gury çaýyň üstünden köpri gurup, kim şondan geçse, otuz üç akja (akja: teňňe, pul – Ak Welsapar) alyp, geçmedikden-de, gaýta ura-ura, kyrk akja alardy. Muny etmesiniň sebäbi onuň özüne aşa göwni ýeterdi. Onsoň ol: “Dünýäde menden däli, menden güýçli är tapylsa, ol meniň bilen söweşe çyksa. Şonda meniň ärligim, batyrlygym, çalasynlygym, ýigitligim Ruma, Şama ýetip, äleme ýaýrardy!” diýerdi.
Bir gün şol köprüniň ýamajyna bir oba göçüp geldi. Şol obada bir ýagşy ýigit dünýäden ötdi. Allanyň emri bilen ol ýigit öldi. Kimse ogul diýu, kimse gardaş diýu, aglaşdylar. Ol ýigit üçin uly ýas baglandy. Duýdansyz ýerden Däli Domrul bu oba atyny çapdyryp ýetip geldi, aýdar: 
   – Meniň köprümiň ýanynda näme üçin aglarsyňyz, bu ýas, bu gowga näme?
   Olar: 
   – Hanym, biziň bir ýagşy ýigidimiz bardy, şol öldi, şonuň üçin aglaşarys – diýip, jogap berdiler.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Dəstan,

دنیز بالاسی توفان

+0 BƏYƏN
دنیز بالاسی توفان 
مؤلیف: گولزار ایبراهیمووا 

     بیر قوجا بالیقچی واردی. اونون کوماسی دنیزه ائله یاخین ایدی کی، دنیزده فیرتینا اولاندا کومایا دا سو گلیب چاتیردی. بونا گؤره ده بالیقچی اؤزونه هوندور چارپایی دوزلتمیشدی کی، دنیز سمتدن سو گلنده یاتمیش یئرده ایسلانماسین. 
بالیقچی هر سحر بالیق اوولایار، اووو بازاردا ساتار، بئله‌لیکله آج قالمازدی. 
بیر سحر بالیقچی گؤردو بوتون داخما سو ایچریسینده‌دیر. بیلدی کی، گئجه یئنه توفان اولوب. داخمادان چیخاندا گؤردو یئرده یاش، بوکولو بیر شئی وار. ائله بیلدی زیبیلدی، دالغا گتیریب. ایسته‌دی کنارا آتسین، فیکیر وئردی کی، ندیرسه، ترپه‌نیر. الینه گؤتورنده گؤردو کؤرپه اوشاقدیر. اوزونو گؤیه توتوب قیشقیردی: 
- آمان آللاه، بو کؤرپه‌نین تقصیری ندیر کی، آتیلیب سویون ایچریسینه؟ 
قوجانین هئچ عاغلینا دا گلمه‌دی کی، کؤرپه‌نی آتیبلار دنیزه، توفان اونو بؤیوک دالغالاریندا یئلله‌ییب، یئلله‌ییب، سونرا ساحیله گتیریب. 



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,

ŞORA BÄTİR

+0 BƏYƏN

 

 

ŞORA BÄTİR

Aktajıdıñ Ali-biy
At beline mingen biy,
At beline mingeş te,
Ilaw ala şıkkan biy,
Ilıw ala şıkkaş ta,
Eldiñ şeti Narik dep,
Kart Narikke kelgen biy.
Aktajıdıñ Ali-biyi keldi dep,
Awlağına kart Narik,
Süyrep otaw kondırdı,
Emegine kart Narik,
Semiz koylar soydırdı.
Suwsınına kart Narik,
Arakı-ballar kuydırdı.
Otawına tupedi,
Koyınıñ etin yemedi
Arakı-balın işpedi,
At üstinnen akırıp,
Ilaw sorap turdı biy.
Arğımaktai altaw berdi – almadı,
Ebeden yetew berdi – almadı,
El yetpesti yete berdi – almadı,
Kus yetpesti kosa berdi – almadı,
Dört tuyağı tağalı,
Kuyrığı yalı kınalı,
Bozdı berdi – almadı.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Dəstan,

Edige Destanı

+0 BƏYƏN

Edige Destanı

Dr. Aziz Sütbaş

Bır yarlı koyşu kırda koyların bağıp yurğende, munnıng aldına adamdıng bas süyeğı ras keledı. Koyşu bas suyektı tayağıman avdarıp karaydı. Karasa: bastıng magnayına bır zatlar yazılgan. Koyşu okup yazıp bılmeydı. Bas suyektı tayakka kıyğıstıp, üyge kaytatta, avılda okıp bılgen bırevge korsetedı. Okup karasalar: Men ölmey turup san mıng adam ölturgenmen, ölğennen song kırk adam öltureremen dep yazılgan eken. Koyşu buğa seyırsınedı. Bas suyektı uyune akeledı. Aruv etıp şökışpen suyektı uvatkılaydı. Song yumusak etıp termenmen tartatta, bır şıberekke tuyup, pışesıne yıydırmaga beredı. Pışesıne ne zat ekenın, bu un kaydan şıkkanın aytadı.


آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Dəstan,

Kiçinеkеy хаnzаdа

+0 BƏYƏN

Kiçinеkеy хаnzаdа

dе Sеnt-Ekzyupеri

 Mаzmunu

Sеnt-Ekzyupеri özünün nаgız tаlаnt kumаrınаn cаrаlgаn çıgаrmаlаrdı cаzgаn cаnа аl çıgаrmаlаr аrkıluu sаn-esеpsiz оkurmаndаrdı bаktıluu kılgаn аşkеrе tаlаnttuu kаlеmgеrlеrdin biri. Аnın bul cоmоgu dа оkugаn аdаmdı bаlаlık dооru mеnеn dаgı bir irеt kеzdеştirip аdаmdаgı işеnim küçün dаñаzаlаyt.

 

                PDF:      Cüktöp аluu , Yüklə,  یوکله 




BÖLÜM : Kitab Yüklə,

Köroğlu

+0 BƏYƏN


 

Köroğlu

Zaman-zamanda, eski zamanda bir dane at baqqan adam olğan. O at baqqan adamnı Zulumbiy padişa özüne ala at baqmağa. Ana, Zulumbiy padişanıñ bir yaylası bar eken. O, yayladan er yılı nalog bir at ala eken. Ana, künlerden bir kün Zulumbiy padişası at baqqan adamnı yibere. Bar, dey, yayladan dey begengen atıñnı al dey. At baqqan adam yaylağa kelse öyle atlar bar ki, adam aşaycaq. Birisini begenmey, bir qoturlı taynı begene. Qoturlı taynıñ üstüne minip kelse, cellâtçılar körüp, Zulumbiy padişasına yetiştireler. Ana, deyler, sizni ayıbe (Yu.A. – eriştirmek) alıp deyler, sizni külüp bir qoturlı tayın üstünde kele deyler. Çıqıñ ögüne, dey Zulumbiy padişa cellâtlarına, közüni oyıñ da atın tübüne ayaqlarını bağlap yiberiñ dey. Cellâtlar çıqalar ögüne, eki közüni oyalar at baqqan adamnı, ayaqlarını atın tübüne bağlap yibereler.



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Dəstan,

یالانچی پهلوانین ناغیلی

+0 BƏYƏN

یالانچی پهلوانین ناغیلی

گولزار ایبراهیمووا 

     بیری وار ایدی، بیری یوخ ایدی، شامیل آدلی گومبول بیر اوغلان وار ایدی. شامیلین آتا-آناسی بوتون گونو ساحه‌ده ایشله‌یر، او ایسه ننه‌سی ایله قالاردی. ننه‌سی ده اونو چوخ ایسته‌دیگیندن بوتون گونو یئدیردردی. اوشاغین آغزی بئکار دایانماز، بوتون گونو ایشله‌یردی. اون دؤرد یاشی اولماغینا باخمایاراق، شامیل ائله کؤکلمیشدی کی، قاپیدان یانا چئوریلیب کئچیردی. 



آردینی اوخو/Ardını oxu

BÖLÜM : Nağıl,